Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Exemplarisch werken met oude teksten (Mark van Bavel)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Exemplarisch werken met oude teksten.

'Mariken van Nieumeghen' als cultuur-historisch knooppunt van teksten, mentaliteiten, thema's, geschiedenis, kunst en cultuur in een Europese context

Mark van Bavel

Wie wil werken met oudere teksten in de klas, stoot op de afstand van de leerling tot de thematiek en de taalbarrière. Die afstand kan overbrugd worden door een (didactische) stap te zetten in de richting van de leerling, onder meer door te werken met een hertaling van de tekst, liefst gepresenteerd in spiegelbeeld met de oudere versie, en met een instap naar de thematiek van de tekst. Wij willen dat illustreren met een didactiek om exemplarisch te werken rond Mariken van Nieumeghen. Vooraf willen we even motiveren waartoe en waarom we met oudere teksten zouden werken.

1 Doelstelling

"Als men de wereld, als men zichzelf, het leven wil leren kennen, dan kijkt men best niet naar de wereld, dan kijkt men best achterom hoe de mens van toen omging met de wereld ..." (F. De Schutter)

2 Argumenten

Argumenten om teksten in hun historisch kader te situeren en om aan literatuurgeschiedenis te doen, vinden we

  • in de behoefte aan een pedagogisch-didactisch kader gekenmerkt door - samenhang en synthese: veel literatuurlessen zijn snipperlessen geworden: men proeft wat van verschillende tekstsoorten, geeft vooral actuele teksten zonder veel achtergrond. Er is te weinig samenhang, te weinig structuur, te weinig diepte; - een denkkader om uit een exclusief subjectivistische benadering te breken en een leerlinggericht literatuuronderwijs tot stand te brengen, dat de leerling kan boeien en ontwikkelen;

- een aanpak van literatuur in relatie met andere artistieke uitingen en met sociale en culturele ontwikkelingen in de maatschappij, ook internationale;

- de mogelijkheid om lessen met verschillende graden van differentiatie uit te diepen(1)

  • in de voorschriften van het leerplan van het Vlaamse NVKSO(2);

  • in de tendens van de literatuurwetenschap om meer aandacht te besteden aan de cultuur-historische context waarin teksten ontstaan.

3 Tekstkeuze en methode: exemplarisch werken

Wij werken met één tekst, 'Mariken van Nieumeghen', die exemplarisch is voor vele laat-middeleeuwse teksten. Na een instap, waarover later, lezen we de tekst integraal of in fragmenten. We besteden aandacht aan de vorm van het boek, waarin houtsneden voorkomen, samen met een verhalende prozatekst en dialogen in versvorm. Dit is

10