Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Twee handen op een buik: taalvaardigheid en motivatie in het TSO (Wilfried de Hert)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Twee handen op een buik: taalvaardigheid en motivatie

in het TSO

Wilfried de Hert

1 Woord vooraf

Leerlingen leren hun taal beter beheersen wanneer ze gemotiveerd zijn. Die motivatie wordt gestimuleerd als we verschillende vaardigheden aanbieden in levensechte situaties, zodat de leerlingen gemakkelijker inzicht krijgen in de samenhang ertussen.

In het eerste deel van dit referaat beperk ik me tot enkele noodzakelijke beschouwingen over werkkader, motivatie, creativiteit, situaties en werken met videocamera of cassetterecorder. In het tweede deel komt de uitwerking en de aanpak aan bod. we observeren dan hoe leerlingen leren vaardig zijn. De videomontages die we bekijken, zijn door en voor leerlingen. Ze zijn dus door hen gemaakt en worden als inleidend of evaluerend materiaal voor hen gebruikt. Uit die opnamen blijkt dat leerlingen die vertrouwd zijn met interviews of reportages beter kunnen participeren en anticiperen in vergadering en sollicitatiegesprek, als nog meer voldaan moet worden aan normen.

Het werken met een videocamera past in een aanpak om de leerlingen met zichzelf te confronteren en hen te laten nadenken over hun taalgebruik in bepaalde situaties. In interviews of reportages gebruiken zij de camera, in een vergadering staan zij al meer centraal, maar nog steeds niet alleen voor de camera, in een sollicitatiegesprek staat de camera enkel en alleen op hen gericht. Het spreekt voor zich dat het aanleren van deze vaardigheden niet in een jaar kan, maar dat we stapsgewijs, bijvoorbeeld tijdens de laatste drie jaren, moeten tewerkgaan. Ook het vakoverschrijdend werken mogen we niet uit het oog verliezen. Interviewen en reportages maken vinden weliswaar hun plaats in het gevarieerde moedertaalonderwijs, maar vergaderen en solliciteren sluiten meer aan bij het communicatie-onderwijs. Deze vaardigheden kunnen ook aan bod komen in vakken als verbale of Nederlandse expressie.

2 Enkele beschouwingen over taal en motivatie

Wat is ons werkkader in het TSO Vlaanderen?

Mondelinge taalvaardigheden komen meestal in twee vakken voor, moedertaal en handelscorrespondentie. Het eerste vak is verplicht in alle richtingen (o.a voedingsindustrieën, nijverheid, textiel, handel), het tweede enkel in de handelsrichtingen. In moedertaal staan literatuur, vaardigheden en taalbeschouwing centraal. Handelscorrespondentie is recent omgevormd tot zakelijke communicatie en legt zich toe op de taalvaardigheden die voor afgestudeerden van een handelsrichting (secretariaat, talen, boekhouden-informatica, handel, toerisme e.d) vereist zijn. Mijn leerlingen komen uit het nijverheidsonderwijs met richtingen als elektromechanica, elektronica, elektro- en fijnmechanische technieken.

121