Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Twee handen op een buik: taalvaardigheid en motivatie in het TSO (Wilfried de Hert)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Waarom zijn onze leerlingen meer gemotiveerd in situaties?

In het vakjargon stelt men dat motivatie ontstaat wanneer 'utilitair' met 'creatief' concurreert. Maar wat betekent dit? Als we kiezen om vaardigheden aan te leren in levensechte situaties, wordt voor de leerling alvast allereerst het verband duidelijk met zijn toekomstige arbeidssituatie of het alledaagse leven. De leerlingen zien alzo het rechtstreekse nut (het utilitaire aspect) hiervan in. Ten tweede zijn er ook veel toepassingsmogelijkheden zodat we situaties kunnen kiezen eigen aan de gevolgde sector. Ten derde gebeurt het aanleren van de vaardigheden op een creatieve (het creatieve aspect) en actieve wijze. Iedereen komt trouwens aan de beurt, en we kunnen zowel genormeerd als creatief te werk gaan. Ten vierde worden de leerlingen voortdurend met zichzelf geconfronteerd. Ze leren van zichzelf, zien elkaar op de video bezig en reflecteren op hun gedrag en manier van werken.

Waarom leren we deze vaardigheden actief en creatief aan?

Alleen al als een interviewer in een selectiegesprek te weten wil komen of een bepaalde pas afgestudeerde kandidaat initiatief bezit, verantwoordelijkheid kan nemen, sociaal is aangelegd, teamwerk aankan, gemotiveerd is, zichzelf kent en in de hand heeft, dan is dit een zware dobber voor technisch geschoolden. Het aanleren van de benodigde eigenschappen en vaardigheden kan niet op een louter schoolse, theoretische of passieve wijze gebeuren. De Top Tien van de problemen bij solliciteren bewijst dit voldoende:

  1. slechte taalbeheersing

  2. geen luistervaardigheid

  3. gebrek aan ondernemingslust

  4. weinig doorzettingsvermogen

  5. niet dynamisch

  6. slecht uitdrukken

  7. onvoldoende gemotiveerd

  8. onvoldoende initiatief

  9. onvoldoende aanpassingsvermogen 10.niet bestand tegen tijdsdruk.

Waarom werken we met situaties?

Werken met herkenbare situaties heeft verscheidene voordelen. Zo krijgen leerlingen een beter inzicht in de relaties tussen de communicatieve handelingen. Er kunnen bovendien meer vaardigheden tegelijkertijd worden aangeboden. Uiteindelijk leidt het inoefenen van vaardigheden via rollenspelen in professionele situaties ook tot attitudevorming. Hier volgen twee voorbeelden van de wijze waarop een situatie kan worden uitgewerkt. We kunnen aandacht schenken aan diverse vaardigheden, zoals tussen haakjes wordt aangetoond. We gaan uit van een arbeids- of alledaagse situatie.

Voorbeeld 1:   schriftelijke communicatie: indienen klacht

  1.    situatieschets probleem

  2.    illustratie met artikels van probleem

  3.    probleem aantonen

  4.    communicatieplan uitwerken (doel, situatie, zender, ontvanger, inhoud, vorm)

  5.    keuze mondelinge of schriftelijke communicatie?

  6.    besluit: eerst mondeling (rechtstreeks telefoneren of naar een antwoordapparaat?)

  7.    dan schriftelijk reageren (brief, fax?)

Voorbeeld 2: mondelinge communicatie: vergaderen

  1.    situatieschets aankoop

  2.    beoordelingsformulier

  3.    uitnodigingsbrief met agenda en bijlage

  4.    vergadering (verwerking rollen)

122