Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Literatuur is film (Dorée de Kruijk)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

creëren van een film met het schrijven van een verhaal kan het inzicht in de mogelijkheden van beide media vergroten. De opdracht een verhaal te schrijven blijft een zinvol onderdeel van literatuuronderwijs, zoals de opdracht een film te maken dat ook zou kunnen zijn.

3 Personen

We zijn gewend in de literatuurlessen met onze leerlingen te onderzoeken hoe de karakters worden verduidelijkt: door wat de personen zeggen, denken en doen, door beschrijving van de verteller of door reacties van andere personen. In feite construeren we al lezend de plaatjes, soms gecompleteerd met karaktereigenschappen. We baseren ons 'beeld' van de personen op woorden, waaraan we zelf een invulling geven die voor een groot deel cultureel is bepaald. Nederlanders bijvoorbeeld zullen de woedende reactie van een Hindoestaan wiens moeder wordt beledigd, interpreteren als de woede van een 'driftkikker', ook al wordt de betreffende Hindoestaan niet beschreven als driftig.

In een film worden ons de plaatjes aangeboden. Kleding en uiterlijk zijn gegeven, het is de kunst gedachten en gevoelens af te leiden uit gedrag, houding en andere uiterlijke kenmerken. Daarbij zijn gegevens van belang die cultureel bepaald zijn zoals kleding, gebaren en de betekenis van omgeving en attributen. Door sommige elementen laat een kijker zich onbewust beïnvloeden bij de interpretatie, bijvoorbeeld door kleurgebruik, muziek of andere geluiden. Ook deze elementen zijn cultuurgebonden. Witte kleding duidt voor Chinezen bijvoorbeeld rouw aan, terwijl voor Westeuropeanen witte kleding reinheid symboliseert.

Door veel verhalen met persoonsbeschrijvingen te lezen, kun je gemakkelijker de personen in films begrijpen en als je veel films hebt gezien, kun je de personen in verhalen gemakkelijker doorzien. Dat is niet alleen een kwestie van mensenkennis, maar ook een gevolg van het leren interpreteren van beelden en woorden. Juist doordat lezers zich een 'beeld' proberen te vormen van de personen, terwijl filmkijkers met woorden hun interpretatie van de beelden geven, kan onderwijs in filmkijken aanvullend zijn op onderwijs in literatuur-lezen.

4 Sally's Bizniz

De film Sally's Bizniz is er als het ware voor gemaakt om de karaktertekening centraal te stellen. Allereerst bezie je als kijker Sally met begrijpelijke vooroordelen: ze woont in een afbraakbuurt, gedraagt zich 'not-lady-like', moet voor haar broertje zorgen en ziet er tamelijk vrijgevochten uit. Ze blijkt echter ook aardige kanten te hebben die vooral naar voren komen in haar zorg voor haar broertje en in haar verliefdheid op een vriendje uit de buurt.

Het verhaal gaat over haar manier van leven en over haar vooroordelen .tegenover een nieuw Turks meisje. Ze worden vriendinnen als Sally ontdekt wat Zuhal aan de Bizniz kan bijdragen doordat ze goed accordeon kan spelen. Aan het eind van de film blijken de culturele verschillen toch bepalend voor hun levensloop: Sally maakt

148