Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Teksten leren becommentariëren aan de hand van een formulier (Joop Rosier)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

de negatieve kant (ze zijn verslavend) als belangrijkste in de tekst zien. De schrijver zou dus in de inleiding duidelijker moeten aangeven wat hij in zijn tekst wil laten zien of in de kern van de tekst verder ingaan op de waarde die hij hecht aan het 'leuke' van computerspelletjes.

Ook opdracht 5 zou schrijvers tot dergelijke overwegingen moeten aanzetten, maar dan op het niveau van de alinea's. Bij deze opdracht constateerde ik bij 15% van alle alinea's een aanzienlijk verschil tussen de omschrijving van de schrijver zelf en die van beide commentatoren. Bij 30% van alle alinea's was verschil tussen schrijver en één commentator. Maar ook nu weer had dit bij geen enkele tekst effect op het herschrijven. Een voorbeeld hiervan is vinden bij de volgende alinea en bijbehorend commentaar:

Als kinderen er teveel tijd aan besteden moeten ze [volwassenen] wel ongerust zijn, want dan zijn ze echt verslaafd aan die spelletjes en willen ze alleen maar verder komen en veel punten halen. Dat betekent dat ze langer achter 't computerspelletje blijven! Dus hebben ze geen tijd meer voor andere bezigheden. Zolang 't nog niet zo is, hoeven ouders zich er geen zorgen over te maken. Kinderen kunnen dan gewoon met die computerspelletjes spelen.

schrijver:   geen zorgen

commentator A:   verslaafd aan computeren

commentator B:   echt verslaafd

Hier heeft deze opdracht geen effect gehad doordat geen van de drie omschrijvingen goed is. Het onderwerp van de alinea is namelijk 'wanneer zorgen?' of 'wanneer ongerust?'; de schrijver noemt slechts de ene helft van het antwoord en de beide commentatoren de andere helft.

4 Mogelijkheden voor verbetering

Uit het bovenstaande blijkt dat de opdrachten 4,5 en 8 geen effecten hebben gehad op het herschrijven, terwijl uit het commentaar van de leerlingen toch aanwijzingen te halen waren dat de tekst verbeterd kon worden. Een van de oorzaken zal liggen in het feit dat de leerlingen in de beschreven reeks lessen wel geleerd hebben het commentaarformulier in te vullen, maar niet geleerd hebben het commentaar te gebruiken bij het herschrijven. Dat is niet iets wat ik vergeten ben vooraf te onderwijzen, maar het was iets waarvan ik niet wist hoe ik het zou moeten onderwijzen. Ik beschikte niet over lesmateriaal ervoor, noch over aanwijzingen om het aan te pakken. Na deze lessenreeks gegeven te hebben weet ik hoe ik een volgende keer een begin kan maken met het leren gebruiken van het commentaar.

Uit het hierboven gegeven voorbeeld bij opdracht 4 en andere van zulke voorbeelden die in de teksten en commentaarformulieren van de leerlingen te vinden zijn, is aardig lesmateriaal te halen. Zulke voorbeelden kunnen aan de leerlingen worden voorgelegd met de opdracht erbij om aan te geven waarin deze omschrijvingen verschillen. Vervolgens kan met de tekst erbij worden vastgesteld welke omschrijving beter is. Als die van de schrijver beter is, moeten de leerlingen erover nadenken en

207