Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Vakkenintegratie: een project 'Bedrijfsethiek' (Ben Vaske)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

gevraagd. Alleen voor het onderdeel 'gebruik woorden in context' van het hoofdgebied 'uitbreiding woordenschat' wordt niveau 4 gevraagd. Van de beschikbare 160 uur voor Nederlands is de helft (!) voor grammatica, spelling en stijl bestemd; deze onderdelen zijn daarmee doel op zich en hebben geen ondersteunende functie: Van het onderdeel 'leesvaardigheid' moeten leerlingen blijkbaar alleen het onderdeel orienterend lezen beheersen (20 uur), terwijl ze wel teksten moeten kunnen verklaren (20 uur) en samenvatten (10 uur). De logica van eerst samenvatten (tweede semester), dan oriënterend lezen (derde semester) en vervolgens weer samenvatten (derde semester) ontgaat mij hoe dan ook. Aan verslaggeving hoeft nauwelijks aandacht besteed te worden ('scriptie': 10 uur). Mondelinge taalvaardigheid is nog maar een marginaal onderdeel; 12 uur voor mondeling samenvatten. In het raamleerplan is niets te vinden over de verwerking van vakliteratuur, nauwelijks iets over het schrijven van meetrapporten en practicumverslagen (wel een einddoel 'een idee, waarneming, proef etc. uitwerken tot een goed opgebouwde tekst van enkele pagina's'), niets over werkoverleg en vergadertechnieken, niets over bedrijfscorrespondentie, niets over spreek- en luisterstrategieën en nauwelijks iets over argumenteren (wel einddoelen als 'standpunten en argumenten herkennen en omschrijven' en 'een standpunt omschrijven en verdedigen met relevante en correcte argumenten'). De samenstellers laten vooralsnog zien onvoldoende kennis te hebben van geschikte leermiddelen voor dit onderwijs. In de aanbevolen literatuur volstaan ze met een op het laboratoriumonderwijs gerichte methode -die volgens mij veel te theoretisch is en te weinig oefenmateriaal bevat- en aparte boekjes over spelling, effectief studeren en teksten voor middengroepen en bovenbouw havo/vwo(!). Een treurige opsomming, juist nu de laatste jaren ook voor het MTO bruikbare lesmethoden op de markt komen.

Een groot aantal MBO'ers komt in middenkaderfuncties terecht. Het is vreemd te constateren dat voor dergelijke functies noodzakelijke sociaal-communicatieve vaardigheden in de eindtermen ontbreken, terwijl recent onderzoek uitwijst dat het middenkader de grootste behoefte heeft aan communicatietrainingen. Een onderzoek naar de gekochte opleidingen in 1991 onder 806 organisaties laat zien dat het middenkader grote behoefte heeft aan communicatietrainingen (81,3%), sociale vaardigheden (78,2%), conflicthantering (76%) en presentatietechnieken (72,9%).2 De eindtermen voor Nederlands vind ik derhalve ver beneden de maat (was er wel een neerlandicus met visie op het vak en kennis van het laboratoriumonderwijs bij de totstandkoming betrokken?) en ik zal me er dan ook niet veel van aantrekken.

Het raamleerplan rept niet over persoonlijke en maatschappelijke ontplooiing, terwijl uit de discussie rondom de nieuwe eindtermen voor het MBO naar voren kwam dat er een brede wens bestaat binnen het MBO aandacht te besteden aan eindtermen met een algemeen vormend karakter.3 Onlangs kwam een onderzoek van de. HBO-Raad in het nieuws om vier examenprofielen voor de havo samen te stellen. Een krantekop luidde: 'HBO'er ontbeert kennis over maatschappij' (de Volkskrant). Dat leidde tot een ingezonden brief van een docent MO op een MBO met daarin:

Het is tekenend dat men zich druk maakt over de ontbrekende kennis van leerlingen aan het HBO terwijl die kennis ook ontbreekt bij leerlingen van het MBO, en niet te vergeten het LBO. [:::] Het is verontrustend hoe weinig jong volwassenen vertrouwd zijn met de vaderlandse politiek, het nieuws in het algemeen en zaken in de sfeer van arbeid. [:.:] Onze leerlingen wordt niet geleerd te argumenteren, zelfstandig na te denken, alles wordt voorgekauwd:

221