Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Integratie van studievaardigheden in het schoolvak Nederlands (Simone Walvisch)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

 

manieren van lezen

 

soorten vragen

1. tekstvolgend lezen

(binnen de tekst)

kennisvragen

2: ordenend lezen

(boven de tekst)

inzichtsvragen

3: integrerend lezen

(buiten de tekst)

toepassingsvragen

(schema 1)

Als we de stappen die de leerling volgens het algemeen handelingsschema moet zetten, toepassen op het aanpakken van studieteksten, ziet dat er in schema als volgt uit:

 

Algemeen

 

handelingsschema

Het aanpakken van studieteksten

1: De leerling oriënteert

De leerling oriënteert zich op de tekst:

zich op de leertaak

* wat is het leerdoel/leesdoel?

 

* wat is de voorkennis over het onderwerp?

 

* welke informatie biedt de tekst op het eerste gezicht?

2: De leerling maakt een

De leerling leest de tekst globaal door:

planning van de leertaak

* wat is de hoofdzaak?

 

* wat is de tekststructuur'?

 

* welke aanpak is hier geschikt voor het bewerken van de tekst?

3: De leerling voert de leer-

De leerling bewerkt de tekst intensief:

taak uit

* maakt een begrippenlijst, of

 

* maakt een uittreksel, of

 

* onderstreept passages, of

 

* schematiseert de tekst:

4: De leerling controleert

De leerling controleert, bijvoorbeeld:

 

* is het leerdoel herkenbaar in de tekstbewerking?

 

* is de tekststructuur volledig gerepresenteerd in de bewerking?

 

De leerling controleert zijn/haar inzicht in de stof:

 

* formuleert mogelijke toetsvragen over de stof:

(schema 2)

Eigenlijk is elk sterretje (*) in bovenstaand schema een deelvaardigheid die leerlingen zouden moeten aanleren. Bijvoorbeeld voor het herkennen van de tekststructuur (planningsfase) heeft de leerling kennis nodig van veel voorkomende tekststructuren bij studieteksten, zoals de probleemstructuur of de beschrijvingsstructuur.(3)

Een andere deelvaardigheid is het schematiseren van teksten (uitvoeringsfase). Niet eenvoudig, maar het is een goed middel om de structuur van de tekst te visualiseren. Aan de hand van het tekstschema kunnen mogelijke toetsvragen (met name inzichtsvragen) geformuleerd worden (controlefase).

De terminologie in de kolom 'het aanpakken van studieteksten' sluit bewust nauw aan bij de terminologie die bij het schoolvak Nederlands gebruikelijk is, als men spreekt over het aanleren van een leesstrategie. Het verschil tussen de aanpak die bij het

240