Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: SITA - systematische, interactieve tekstanalyse (Henk Bakker)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

ondergeschikte uitspraken.'

Aan de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, faculteit Onderwijs, krijgen alle eerstejaars in de eerste tien weken een cursus Taal-en studievaardigheidstraining met als doel het verbeteren van die aansluiting havo/mbo - hbo. Aangezien het havo 'de koninklijke weg' voor toelating tot het hbo is, en derhalve de havist de normstudent is, kan er geen sprake zijn van een deficiëntiecursus. Een in het hbo wenselijk geachte vaardigheid als het kunnen hanteren van een tekstonafhankelijke procedure om hoofd- en bijzaken uit studieteksten te halen, is voor havisten geen eindexameneis. De cursus maakt daarom onderdeel uit van de Propedeuse en wordt gehonoreerd met

1 studiepunt, oftewel 40 studiebelastingsuren. In de cursus is een centrale plaats ingeruimd voor het lezen als ons inziens belangrijkste studievaardigheid.(6) Daaraan worden acht blokcolleges van 2 x 50 minuten besteed. De opbouw is als volgt:

2 x korte teksten met het accent op het herkennen van het thema, de alinea- en tekstindeling, het vinden van de kernzinnen per alinea, het formuleren van de kernuitspraken en vooral de functie van de verbindingswoorden in de tekst. Het is een korte herhaling van de voor een tekstanalyse benodigde basisvaardigheden uit het voortgezet onderwijs;

2 x langere teksten met een duidelijke opbouw in inleiding - middenstuk - slot. De teksten ondergaan een complete analyse volgens een vast stramien, uitmondend in een kort tekstschema met de hoofd- en bijzaken;

4 x lange teksten op het niveau van het eindexamen vwo en de behandeling van hoofdstukken uit voor vaktentamens te bestuderen studieboeken ter wille van de transfer. (Een goed tekstschema is een prima vertrekpunt voor het schrijven van een samenvatting of het afleggen van een tentamen over de inhoud van die tekst. Vandaar dat de transfer van de geoefende procedure van losse teksten naar een studieboek onderdeel van de cursus vormt.)

Het afsluitend tentamen bestaat uit het reduceren van een langere en een lange tekst tot een tekstschema met een vaste opbouw. Zie daarvoor het tekstschema verderop.

3 NEDERCOM: computerondersteund lezen

In de cursus wordt gebruikt gemaakt van een speciaal voor de cursus ontwikkeld computerprogramma: NEDERCOM LEZEN. Dit bestaat uit twee modules:

  1.    8 korte teksten met een herhaling van de basisvaardigheden

(thema, deelthema's, kernzin en kernuitspraak, verwijzingen naar het (deel)thema, verbindingswoorden, hoofdgedachte);

  1.    8 langere teksten, geanalyseerd volgens een vaste procedure met drie leesfasen.

Globale leesfase

  1.    Thema van de tekst.

  2.    Tekstindeling. in inleiding, middenstuk en slot.

  3.    Kernuitspraken van inleiding en slot (na herlezing ervan).

  4.    Hoofdgedachte van de tekst.

II   Intensieve leesfase

  1.    Indeling van het middenstuk in grotere gehelen en het aangeven van de relatie daartussen.

  2.    De kernuitspraken van de alinea's in het middenstuk en relatie

3