Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Een mooi vak: leraar Nederlands (P.H. Bosua)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

afkomst, sekse, maar zeker niet in de laatste plaats door de taal of het dialect dat we spreken. Conclusies worden vaak getrokken aan de hand van het taalgebruik van mensen. Is het niet nog altijd zo, dat een foutloze sollicitatiebrief meer kans op succes zal bieden dan een brief met één of meer spelfouten? Ook voor de vrachtwagenchauffeur of caissière, die beiden nooit meer zullen worden getest op deze kwaliteiten en waarbij het al dan niet goed kunnen uitoefenen van hun beroep niets te maken heeft met hun kennis van spelling. Of deze wijze van beoordelen de juiste is, betwijfel ik ten zeerste, want ook elke succesvolle schrijver of cabaretier is per definitie niet een hooggeschoolde taalkundige.

Taal helpt je de wereld om je heen beter te begrijpen. Veel informatie ontvangen wij op een 'talige' manier: krant, tv, tijdschrift enz. Deze media en de mensen die hiervan gebruik maken (politici, acteurs, schrijvers, presentatoren etc.) zijn zich hiervan ook zeer bewust en de middelen die hun hierbij ten dienste staan, worden dan ook niet altijd even objectief aangewend. Het gevolg hiervan is dat dingen vaak verkeerd, of helemaal niet begrepen worden, waardoor soms -apathie ontstaat. De kamerdebatten zijn hiervan een goed voorbeeld. De reactie van 'ik weet het ook niet meer' en 'we kunnen er toch niets aan veranderen' is daarom een veel gehoorde. Soms worden 'moeilijke' begrippen niet in woorden of in schrijftaal gebracht, maar gevisualiseerd, door middel van film of animatie. Dit heeft mijns inziens helaas op grote schaal geleid tot vervlakking. Deze vervlakking en apathie, tezamen met de menselijke eigenschap gemakzucht, heeft gemakkelijk onvrede tot gevolg, hetgeen mogelijk als een oorzaak kan worden gezien van stress, criminaliteit en identiteitscrises op grote schaal.

Taal is een bindende factor voor de belangrijkste kenmerken van de identiteit van een volk: geografie, geschiedenis, gemeenschappelijk belang of gevaar, cultuur en geloof. Een volk is pas een volk als een grote groep mensen een aantal bindende en gemeenschappelijke factoren heeft. Het collectief wordt voor een belangrijk deel gevormd en blijft behouden door een gemeenschappelijke taal. Zodra we die taal niet goed beheersen, raken we het collectief kwijt en dit heeft verwarring en chaos tot gevolg. Hiermede is beslist niet gezegd, dat anderen niet zouden mogen integreren of toegelaten worden. Maar hoe leren we hun identiteit kennen zonder hun taal te spreken? Hoe leren zij onze zeden en gewoonten kennen en accepteren zonder onze taal te spreken? Het primaire belang van het Nederlands op dit moment is het zorgen voor eenheid en begrip binnen ons eigen taalgebied, dat in de toekomst meer dan ooit multiculturele en -raciale groeperingen zal moeten herbergen.

33