Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Teksttypen leren schrijven (Peter Burghouts)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Als de tekst bestond uit de eerste drie alinea's, zou u van een informatieve tekst moeten spreken. De laatste alinea bevat en oordeel; alleen daardoor wordt die een beschouwing. Het onderscheid tussen informatie en beschouwing kan klein zijn.

Betoog: De interrailkaart

Als u hetzelfde gegeven gebruikt om een betoog te schrijven, gaat u meer subjectieve woorden gebruiken. In de onderstaande tekst zijn ze cursief. Die subjectieve uitingen worden ook beargumenteerd. De argumenten staan tussen [].

1 De interrailkaart is een heel aantrekkelijke treinkaart voor jongeren tussen de 18 en 26 jaar, [omdat ze voor zo'n 575 gulden een maand lang door de vele culturen van Europa kunnen zwerven].

2   Helaas is ze slechts bestemd voor jongeren van 18 tot en met 25 jaar. Dat is wel billijk vind ik. [Daaronder ben je te jong en onervaren, daarboven verdien je vaak al aardig en heb je maatschappelijk verplichtingen.]

3   Ze is alleen te koop in de zomermaanden van juni tot en, met augustus. En dat heeft alles te maken met het ontstaan van het idee. De spoorweg-maatschappijen in Europa hebben namelijk in de zomer veel minder klandizie: een groot aantal klanten zijn op vakantie. Ze hebben een jaar of tien geleden van de nood een deugd gemaakt: de lege plaatsen aangeboden aan jongeren, oorspronkelijk voor iets meer dan een tientje per dag. Economische motieven hebben dus de doorslag gegeven.

4 lk waardeer het idee toch vooral als een bijdrage tot het internationaal denken van jongeren. [Want je leert toch het gemakkelijkst met mensen van andere culturen omgaan, als je zelf nog jong en aantrekkelijk bent].

Bij het betoog onderscheid ik drie soorten, al naar gelang het effect dat het kan oproepen bij de lezer:

- het emotionele betoog, dat de lezer wil emotioneren. De schrijver werkt bijvoorbeeld met beschrijvende voorbeelden, vergelijkingen en tegenstellingén.

- het zakelijke betoog, dat de lezer een verstandig inzicht wil geven. De schrijver werkt met zakelijke argumentatie: doel en middel, oorzaak en gevolg, eigenschappen. - het verzoenende betoog, dat de lezer wil bewegen tot een verzoening van twee standpunten in een compromis. De schrijver werkt behalve met zakelijke argumentatie ook met motiverende argumentatie: gemeenschappelijke belangen, waarden en normen.

Emotioneel betoog

De service in de kantine deugt niet.

De les eindigt om 19.10. Ik praat nog wat na met de docent en loop naar de kantine. Als je ½ uur les hebt gehad nadat je al een hele dag hebt gewerkt, wil je ook wel eens rustig zitten met een kopje koffie. Nou vergeet het maar. Kom ik in de kantine, staat daar een rij van 25 mensen voor me en een mevrouw achter het buffet die ook nog bitterballen moeten bakken en de telefoon aannemen. Geen koffie dus, want de les begint alweer om 19.30 uur. Dat is toch geen service!

Zakelijke betoog

De service in de kantine is niet optimaal. Het komt vaak voor dat studenten tussen de lessen door zo lang moeten wachten bij het bestellen, dat zij niet aan de beurt komen in een pauze van 20 minuten.

61