Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Teksttypen leren schrijven (Peter Burghouts)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

In het emotionele betoog geeft de schrijver een beschrijvend voorbeeld, in het zakelijke een feit. In een zakelijk betoog vinden we één hoofdstandpunt en zakelijke argumentatie die het standpunt ondersteunt. In een verzoenend betoog drie standpunten: twee tegenovergestelde (in alinea 1 en 2) en hun zakelijke of emotionele argumentatie; en één verzoenend standpunt (onder punt 3) dat met motiverende argumentatie wordt gestaafd. Die motiverende argumentatie wordt eventueel met zakelijke argumenten onderbouwd.

Zakelijk   Verzoenend

Het vandalisme op school neemt snel   1 Wij hebben nog niet zo lang geleden voorgesteld strenge

toe. De gevolgen zijn verontrustend   maatregelen te nemen tegen vandalen op school. Het is

(....)Een schade van f 50.000,-- is   nodig vandalen af te schrikken. Wij hebben voorgesteld

onaanvaardbaar. Daarom zullen wij   vandalen onmiddellijk te schorsen en bij een tweede

streng optreden tegen vandalen. Bij   vergrijp van school te verwijderen.

het eerste vergrijp worden zij ge   2 De meerderheid van de ouders vond deze maatregel te

schorst en bij het tweede verwijderd   ver gaan. Zij wilde eerst een beter toezicht. Als er beter

van school.   toezicht was, zou dat de jeugdigen van vandalistisch gedrag weerhouden, zo redeneerde zij.

3 Wij kunnen begrip opbrengen voor het standpunt van de ouders: het is zeker zo, dat beter toezicht een deel van het vandalisme kan voorkomen, maar het zal niet voldoende zijn om de schade tot normale proporties terug te brengen. Nu rijzen de kosten van het vandalisme de pan uit. Het gaat om een bedrag van f.50.000,-- Dat bedrag wordt onttrokken aan het budget voor de leermiddelen. De ouders zullen het met de leiding eens zijn, dat dit niet aanvaardbaar is. Het zou een te gemakkelijke oplossing zijn de ouderlijke bijdrage te verhogen.

4 Daarom zullen wij streng tegen vandalen optreden. Allereerst wordt het toezicht tijdens de pauzes en de vrije uren ver-

scherpt. Als er vernielzuchtig gedrag wordt geconstateerd, zullen eerst de ouders worden opgeroepen en zal met hen overlegd worden over herstel en vergoeding van de schade. Op deze wijze hopen wij te voorkomen dat de ouderlijke bijdrage met 100,-per leerling moet worden verhoogd.

4 Welke teksttypen na de basisvorming?

Welke teksttypen moeten leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs leren? Ik doe een voorstel, dat ik verder niet beargumenteer:

- van de registrerende tekstsoort: reportage, notulen;

- van de verhalende tekstsoort: het 'human interest'-verhaal;

- van de informatieve tekstsoort: persbericht, aankondiging;

- van de beschouwende tekstsoort: beschouwing met en zonder 'human interest' over een probleem, een onderzoek, een maatregel, een beoordeling;

- van de betogende tekstsoort: emotioneel betoog, zakelijk betoog, verzoenend betoog, recensie en vele briefsoorten: klachtbrief, reactie klachtbrief, verzoekbrief, sollicitatiebrief, slecht-nieuwsbrief.

62