Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 7 | Zevende conferentie Het Schoolvak Nederlands (1994)

Bijdrage: Intercultureel literatuuronderwijs (Koos Hawinkels)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Intercultureel literatuuronderwijs

Koos Hawinkels

Inleiding

Nederland is een merkwaardig land. Toen de basisvorming werd voorbereid, was één van de eisen die de overheid aan het nieuwe onderwijs stelde, dat het er 'mede van diende uit te gaan dat de leerlingen opgroeien in een multiculturele samenleving.' Het merkwaardige is nu dat, toen de methodes voor de basisvorming uitkwamen, er in die boeken geen interculturele component zat. Desondanks werden ze en masse in het reguliere onderwijs ingevoerd.

Methodes zonder interculturele component hebben als consequentie dat de leerkrachten dat interculturele aspect zelf moeten ontwikkelen en toevoegen. Niet alleen worden ze daar niet voor betaald, ook is er daarvoor maar één enkele instantie ter ondersteuning: het landelijke Project ico-vo van de LPC, ondergebracht bij het KPB.

Door het ontbreken van materiaal en gegevens is het niet mogelijk algemeen geldende uitspraken te doen over de klassepraktijk van intercultureel onderwijs. Daarom is datgene wat hier volgt niet bedoeld als kritiek op wat individuen in het onderwijs al doen, maar als een poging intercultureel literatuuronderwijs (ilo) meer naar de voorgrond te halen. Ik ben zelf overigens maar vast begonnen vanuit de Stichting Promotie Literatuuronderwijs (sPL).1

1 Doelstellingen

In een ministeriële notitie uit 19862 staat te lezen: 'Intercultureel onderwijs heeft als doel leerlingen te leren omgaan met overeenkomsten en verschillen die samenhangen met etnische en culturele achtergrondskenmerken. Dat omgangspatroon moet gericht zijn op het gelijkwaardig en gezamenlijk functioneren in de Nederlandse samenleving.' Daarbij horen drie subdoelen:

'1. Het verwerven van kennis van elkaars achtergronden, omstandigheden en cultuur zowel door de autochtone bevolkingsgroep(en) als de in ons land verblijvende etnische groepen en het wederzijds verwerven van inzicht in de wijze waarop waarden, normen, gewoonten en omstandigheden het gedrag van mensen bepalen.

  1. Het met elkaar leren samenleven van groepen van verschillende etnische en culturele afkomst.

  2. Het voorkomen en tegengaan van vooroordelen, discriminatie en racisme op grond van etnische en/of culturele verschillen bij alle bevolkingsgroepen.' (p.4) 'Dat zijn fraai geformuleerde doelstellingen. Maar hoe breng je die in praktijk door middel van intercultureel literatuuronderwijs, daarbij bedenkend dat intercultureel onderwijs geen zelfstandig geïsoleerd vak moet zijn, maar een principe in het gehele onderwijs. En dat intercultureel onderwijs voor alle leerlingen geldt en niet alleen voor de allochtone, dat intercultureel onderwijs moet gaan over het hier en nu en, dat niet alle internationaliseringsactiviteiten in het onderwijs per definitie ook vormen van intercultureel onderwijs zijn.' 3

Die internationaliseringsactiviteiten worden door Kroon opgevoerd, omdat het tegenwoordig van progressiviteit getuigt om voor internationalisering te zijn. Europa

99