taalunieversum

Woordenschat vanuit context   109

Opmerkingen

Tijdens mijn referaat op de HSN-conferentie stelden deelnemers interessante vragen. Op enkele daarvan wil ik nog even ingaan.

Strategisch of niet-strategisch. Welke weg is de beste? – Het antwoord is niet zo verrassend : beide vullen elkaar aan. Wie niet-strategisch woorden leert, zal zijn kennis, zijn woordbegrip vergroten. Wie strategieën leert om woorden te leren, vergroot vooral zijn vaardigheden. Zelf pleit ik voor een samengaan van beide, al was het maar voor de variatie (lees : motivatie). Zeker in het beroepsonderwijs kun je niet genoeg afwisseling brengen in je werkvormen.

Welke woorden laat je de leerling leren? – Niemand communiceert met losse woorden. Wie leerlingen constant met losse woordjes confronteert, staat ver van de werkelijkheid: het functionele aspect van de instructie is zoek en door het gebrek aan strategietraining blijft de les een gegeven op zich. De voorgestelde aanpak impliceert het gebruik van woorden uit de dagelijkse realiteit, zoals ze door de media worden gespuid. Wie leerlingen opzadelt met woorden als 'murofobie', 'witbaard' of 'pellagreus', stoomt alleen goede ( ?) kwissers klaar.

Betekenisonderhandeling: heterogene groepjes of differentiëren? – Een sterke leerling zal een zwakke leerling 'optrekken', maar zal de zwakke leerling de sterke niet 'neerhalen' ? Alles in acht genomen lijkt het me dat de sterke leerling vooral zal leren zijn taalgebruik aan te passen om de zwakke leerling zijn redenering diets te maken. Deze verplichting om zich aan te passen zal hem stimuleren zijn taalgedrag (attitude) te evalueren en eventueel bij te sturen (zelfregulatie !), niet alleen op school, maar ook daarbuiten. Om die reden zou ik niet te vlug met homogene groepjes werken.

Zeven voorbeelden en suggesties voor de lespraktijk

Zie Vonk, HSN-themanummer ( 140 blz.), schriftelijk te bestellen tegen het speciale tarief van 199 fr. op het volgende adres : Jan T'Sas, Markgravelei 105, B-2018 Antwerpen (tel. +32.(0)3.237.44.16.

Literatuur

Levende Talen, maandblad van de Vereniging van Leraren in Vreemde Talen, nr. 485, themanummer Transfer in het Talenonderwijs, december 1993, HSSN 0024-1539.

Bousset, H., e.a., Melopee 4, Taalboek, uitg. Plantyn, Antwerpen 1991. Bogaert, N. e.a. Klimop 1-2, handleidingen, uitg. Plantyn, Antwerpen 1992-93.