taalunieversum

1 76   Wam de Moor

Docenten gaven zelf voortdurend aan naast het voorlezen iets meer met een tekst te willen doen. Natuurlijk hoeft een voorleestekst niet altijd een middel te zijn voor verdere verwerking. Uit een bescheiden telefonische enquête die de werkgroep tijdens het onderzoek afnam, blijkt dat leerlingen het heerlijk vinden om af en toe 'alleen maar' te hoeven luisteren.

De docenten droegen verscheidene verhalen aan, die haast onvoorwaardelijk mikken op de lach en zich dus uitstekend lenen voor zulk lezen zonder 'leerzame' bedoelingen. Volgens didacticus J. Griffioen is 'voorlezen om het voorlezen' zelfs dé manier om leerlingen te enthousiasmeren voor boeken en lezen. In zijn artikel Voorlezen pleit hij ervoor, na een voorlees-sessie niet in alle gevallen diep op een tekst in te gaan.2 Je kunt al aandacht besteden aan een thema door een verhaal alleen maar voor te lezen en zo de visie van een schrijver in confrontatie te brengen met je eigen interpretatie.

Sommige verhalen vragen echter wel om een grondiger voorbereiding en bespreking in de klas. De schrijnende geschiedenis die Dorrestijn opdist in De biefstuk van het zoete water is daar een voorbeeld van. De docent moet kortom van tevoren goed weten wat hij met het voorlezen beoogt : leerlingen amuseren en enthousiast maken voor lezen óf literaire verschijnselen illustreren, thema's introduceren en discussie uitlokken. Op grond hiervan kan hij dan kiezen voor verdere verwerking of niet.

Tot slot : een boek moet verkocht worden. Vandaar dat de titel die wij kozen voor de bundel – Vallende spelden – niet geschikt bleek. Hij zou van de docent te veel denkvermogen vergen. Zelf vinden we hem in elk geval inventiever dan Voor-leesvoer of Koppen dicht: luisteren, maar gelukkig is de uiteindelijke titel er een met een belofte die naar twee kanten werkt : Meesterverhalen. De bundel zal intussen zijn uitgebracht.

Noten

1. Zie ook Wam de Moor, Dees Maas, Hermance Wissink, Een onderzoek naar voorleesteksten, in: PM. Nieuwenhuijsen (red.), Het Schoolvak Nederlands 7, blz. 184-193.

2. J. Griffioen, Voorlezen, in: Levende talen 349, februari 1980, blz. 89-98.