taalunieversum

30   Mark van Bavel

ingediend bij de universiteit van Amsterdam naar onderzoek over de taakbelasting van de leraar Nederlands bij de correctie van schrijfopdrachten...

Maar wat gebeurt er uiteindelijk met de aanbevelingen en het onderzoek ? De ruimte ontbreekt hier om uitvoerig in te gaan op de besluitvorming in het onderwijs. Wij weten dat dat een langzaam proces is, met veel overleg op veel niveaus. Wel is ons opgevallen dat die besluitvorming niet altijd rationeel verloopt. Zo hebben we o.m. vastgesteld dat sommige vakgroepen in het verleden de publieke opinie hebben bespeeld : b.v. de collega's geschiedenis stelden dat de beleidsverantwoordelijken toch niet zouden willen dat er een 'generatie zou opgroeien zonder geheugen'. De collega's LO stelden dat één uurtje in de derde graad aso te weinig was. Ook toen ging dat naar de publieke opinie. In de kranten kon je toen vragen lezen als : 'Welke gezagdrager wil verantwoordelijk zijn voor de stramme leden of kippeborsten van de ASO'ers ?'

Deze manier van werken lijkt ons ver verwijderd van een serene discussie. Ook wij pleiten niet voor geschreeuw. Wij zijn geen voorstanders van slogantaal, maar als we vaststellen dat de taakgroep Nederlands van de Taalunie pas in 1992, zes jaar na de instelling, haar overigens voortreffelijk wetenschappelijk onderbouwd rapport indient bij de overheid... Hadden wij in de tussentijd dan misschien ook niet moeten roepen naar de beleidsverantwoordelijken : 'Wie wil er verantwoordelijk zijn voor een generatie die haar taal niet beheerst ?'

Ondertussen was in Vlaanderen de discussie over de eenheidsstructuur immers in volle gang en werd er een hele onderwijshervorming opgezet.

We herhalen dat we niet pleiten voor geschreeuw. We verkiezen onderzoek en overleg. Wel willen we pleiten voor alertheid en leraren daartoe oproepen. Daarom denken we dat een 'Beroepsvereniging Nederlands' hier diensten kan bewijzen.

Als je wil meepraten moet je niet alleen je domeinen afbakenen, maar moet je ook weten op welk niveau je welke domeinen ter sprake brengt : de vragen die wij willen stellen, kunnen we richten naar drie niveaus.

1. Het microniveau. – De leraren Nederlands moeten met hun collega's op school geen discussie aangaan over een voorkeursbehandeling. Dat zou tot een zware belasting en zure collega's leiden.

2. Het mesoniveau. – Hier kunnen afspraken gemaakt worden, zo lijkt ons, over samenzettingen, leermiddelen, stimulansen en kansen op nascholing.

3. Het makroniveau. – Hier kunnen niet alleen de factoren van de taakbelasting ter discussie gesteld worden, maar ook alle aangelegenheden die individuele leraren overstijgen. Ik reken daartoe : (a) huiswerk, algemene pedagogische reglementering (APR's), samenzetten van leerlingen, klasgrootte, bonusuur, ministerie; (b) discussie eindtermen, bevraging leerplannen; (c) navorming en bijscholing; (d) spelling; (e) lerarenambt, lerarenopleiding.