taalunieversum

42   Geert Claeys

In het leerplan voor de tweede graad wordt i.v.m. woordenkennis o.m. vooropgesteld 'noties i.v.m. instellingen in Vlaanderen en Nederland, gangbare termen en uitdrukkingen i.v.m. diverse aspecten van het sociale leven' (ook in Nederland ?) In het leerplan voor de derde graad wordt vermeld : 'integratie Nederland – Vlaanderen' en 'Nederlandse Taalunie : doel en werkterrein'.

Op het gebied van de cultuurvergelijking Vlaanderen – Nederland heb ik in een aantal schoolboeken de volgende aspecten bekeken : (1) samenstelling van de auteursploeg; (2) de keuze van zakelijke teksten; (3) de keuze van literaire teksten; (4) de vergelijking Vlaanderen – Nederland ('Landeskunde' en interculturele aspecten).

2.1 Auteursploeg

Alle Vlaamse schoolboeken hebben een uitsluitend Vlaamse auteursploeg. Dit is de normale gang van zaken en toch hoogst verwonderlijk. Zijn de Vlaamse auteurs voldoende vertrouwd met Nederland en zijn cultuur, zijn maatschappelijke organisatie, zijn waardenpatronen, zijn taal ? Het ware interessant de Vlaamse schoolboeken door Nederlanders te laten lezen en hun oordeel te kennen over de taal die de Vlaamse schoolboekschrijvers hanteren.

2.2 De keuze van zakelijke teksten

Ongeveer drie kwart van de teksten komt uit Vlaamse bronnen.

2.3 De keuze van literaire teksten

Hier is er een goed evenwicht tussen Vlaanderen en Nederland. De vraag is alleen of de cultuurwereld die impliciet in de Noordnederlandse teksten meespeelt, voldoende wordt uitgediept. Het antwoord is vermoedelijk negatief

2.4 De vergelijking Vlaanderen — Nederland

Dit aspect is vrijwel afwezig. Er zou nochtans heel veel taal te leren zijn via een vergelijking Vlaanderen/België – Nederland. Er is heel wat te doen op het gebied van cultuurvergelijking. Het is dringend noodzakelijk dat de beide Nederlandssprekende volkeren elkaar beter leren kennen, dat stereotiepen worden onderkend en dat echte verschillen worden aangeduid en verklaard. In leerboeken vreemde talen wordt aan het interculturele aspect steeds meer aandacht geschonken. Dit gebeurt niet, of veel te weinig in de leerboeken Nederlands.

Besluit : back to basics. In het schoolvak Nederlands zijn vele doelstellingen binnengeslopen die op zichzelf allemaal wel respectabel maar niet specifiek zijn