taalunieversum

Spreken en Luisteren in het

Nederlandse voortgezet onderwijs

Onderzoek en materiaalontwikkeling door de SLO

Helge Bonset

In het eerste gedeelte van mijn lezing ben ik ingegaan op spreek- en luisteronderwijs in de basisvorming. Achtereenvolgens ben ik ingegaan op :

• de zes kerndoelen Nederlands die betrekking hebben op spreken en luisteren;

• de aandacht in nieuwe methodes Nederlands (i.c. Nieuw Nederlands en Goed Nederlands) voor spreken en luisteren;

• en de Cito-toetsen voor kijken/luisteren en discussie die zullen worden afgenomen op alle Nederlandse scholen voor het voortgezet onderwijs, in het kader van de afsluiting van de basisvorming.

Ik heb betoogd dat dit alles een gunstige context schept voor de daadwerkelijke uitvoering van een vernieuwd spreek- en luisteronderwijs in de basisvorming, en dus ook voor de door ons instituut SLO ontwikkelde produkten. Die produkten zijn

• een leerplan voor spreken en luisteren, dat ingaat op aspecten als : keuze van leerstof, verdeling van leerstof over de leerj aren, stapsgewijze opbouw van de spreek- en luistertaken;

• lesmateriaal voor spreken en luisteren : een uitwerking van gedeelten uit het leerplan, ontwikkeld en uitgetest samen met leraren uit het voortgezet onderwijs;

• een beeldvormende videoband waarop leraren lessen uit het lesmateriaal in de praktijk brengen;

• achtergrondmateriaal: literatuuronderzoek en case-studies.

Deze produkten zijn te bestellen bij : SLO, afdeling Verkoop, Postbus 2041, 7500 CA Enschede (053-840840).

In het tweede deel van mijn lezing ben ik ingegaan op onze plannen en voorlopige bevindingen met betrekking tot de ontwikkeling van een leerplan en lesmateriaal spreken en luisteren voor de bovenbouw van havo en vwo, de zogenaamde tweede fase. Dit gedeelte geef ik nu wat uitvoeriger weer.

Een Stuurgroep Tweede Fase, ingesteld door het departement, heeft plannen uitgewerkt voor zogenaamde profilering van de vakken, die in veel gevallen herverkaveling en hergroepering van vakken en vakonderdelen gaat betekenen. Niet voor Nederlands overigens : dat blijft integraal deel uitmaken (taalvaardigheid én literatuur) van het algemeen verplichte deel van het onderwijs in de tweede fase. Maar voor alle vakken, dus ook Nederlands, wordt gemikt op vakinhoudelijke vernieuwing : heroverweging van de vakinhouden met het oog op de relevantie voor vervolgonderwijs en maatschappij. Samen met educatieve uit-