taalunieversum

52   Helge Bonset

gevers, leerplan- en toetsontwikkelaars en nascholers heeft de overheid hier tijdpaden voor uitgezet, en dat maakt dat de vernieuwing van de tweede fase een zelfde ingrijpend karakter lijkt te gaan krijgen als zij gehad heeft voor de onderbouw, de basisvorming. Er ontstaat ook hier dus een vernieuwingscontext.

Voor Nederlands liggen er vanaf 1991 al vernieuwingsvoorstellen voor wat betreft het eindexamen, opgesteld door de Commissie Vernieuwing Eindexamens Nederlands vwo en havo (CVEN). De CVEN heeft voor spreken en luisteren voorgesteld om te toetsen in het schoolexamen : "hetzij een betogende voordracht met discussie of debat na, hetzij een groepsdiscussie". Ze heeft dit voorstel uitgewerkt in een heel bruikbare schets van het examenprogramma voor spreken en luisteren. Maar daar heeft ze helaas het voorstel aan toegevoegd om toetsing van spreken en luisteren in het schoolexamen "vooralsnog niet algemeen verplicht" te verklaren (terwijl het dat nu wel is).

De komende tijd gaan voor alle vakken van de tweede fase zogenaamde vakontwikkelgroepen aan de slag, die eindtermen of kerndoelen gaan maken per vak, dit in het kader van de totale vernieuwing van de tweede fase waarover ik net sprak. Ik hoop en verwacht stellig dat de vakontwikkelgroep Nederlands wijzer zal zijn dan de CVEN, en spreken en luisteren gewoon verplicht zal laten in het schoolexamen.

Ontwikkelcyclus Spreken/Luisteren

Tot zover over de context. De concrete aanleiding voor de ontwikkeling van het leerplan Spreken/Luisteren is een aanvrage door de drie Nederlandse veldverenigingen (VON-Nederland, Sectie Nederlands van Levende Talen, en Vereniging voor de didactiek van het Nederlands), die terecht van het belang van het voortbestaan van het spreek- en luisteronderwijs zijn uitgegaan. Wij van de SLO zijn vanaf het begin van dit jaar bezig met de leerplanontwikkeling, en volgen daarbij dezelfde ontwikkelcyclus als we gevolgd hebben voor het leerplan Spreken en Luisteren in de basisvorming (zie het schema hieronder).

ONTWIKKELCYCLUS

1. Vooronderzoek - Literatuuronderzoek - Case-studies

2. Ontwikkeling proefversie van het produkt (leerplan en voorbeeldlesmateriaal)

3. Uittesten van (delen van) het voorbeeldlesmateriaal in de lespraktijk

4. Bijstelling van het produkt

5. Publikatie van het produkt

Het vooronderzoek is tweeërlei : in het literatuuronderzoek gaan wij na wat didactische tijdschriften en didactische handboeken (uiteraard ook Vlaamse) te