taalunieversum

Spreken en Luisteren in het Nederlandse voortgezet onderwijs   55

discussie over onderwerpen waarover ze al informatie hebben verzameld in een documentatiemap. Die map functioneert vaak ook voor het onderdeel gericht of gedocumenteerd schrijven. Ook hier weer : tijdwinst vergeleken bij het aanleggen van twee verschillende documentatiemappen, of het iedere keer maar weer laten voorbereiden van nieuwe spreek- en luisteronderwerpen. (Combinatie met schrijfonderwijs is trouwens ook mogelijk via notulen of verslagen laten maken van referaat, debat en discussie.)

Het is duidelijk dat er ook mogelijkheden liggen voor combinaties met letterkunde-onderwijs, al zijn we die in deze cases niet tegengekomen.

We raakten dankzij de cases al een flink eind op weg als het gaat om het vormgeven aan de taaltaken referaat, debat en discussie in ons leerplan, vooral ook in combinatie met elkaar en met lees- en schrijfonderwijs. Dat kan helaas niet worden gezegd van de taaltaak luisteren naar studiestof. Zoals het schema aangeeft, hebben we hiervoor tot nog toe geen enkele case kunnen vinden. Waarschijnlijk komt het zelden of nooit voor, ook niet in de praktijk van de 'witte raven'. Toch is er wel over gepubliceerd : in Nederlands door Walvisch en Weiss (Luisteren als studievaardigheid, HSN 1991) en in Vlaanderen door Tack (Leren luisteren naar zakelijke teksten, VONK 1992). Beide lessenseries zijn volgens de auteurs ooit uitgetest in de praktijk, en daarom een potentieel waardevolle informatiebron voor ons.

En nog een laatste topic die van belang is en waar ons leerplan uitspraken over zal moeten doen : spreek- en luisteronderwijs aan klassen met een hoog percentage allochtone leerlingen. De Rotterdam- en Amsterdam-case zijn beide nog slechts in voorbereiding, dus ik kan hier nu weinig over zeggen. Behalve dat onderwijs in referaat en discussie in zulke klassen kennelijk mogelijk is, en dat is al een eerste interessant gegeven.

De ontwikkeling van ons leerplan en lesmateriaal voor spreken en luisteren gaat verder. Wij hopen u hierover in de komende jaren meer te kunnen berichten.