taalunieversum

Leerlingen becommentariëren

elkaars schrijfprodukten

Chris Cuyves

Ik wil het eerst hebben over enkele voorwaarden waaraan voldaan moet zijn opdat leerlingen met enig succes elkaars schrijfprodukten kunnen becommentariëren. Vervolgens presenteer ik het formulier dat ik daarvoor gebruik en beschrijf ik hoe ik te werk ga. Daarna volgt een evaluatie van deze manier van werken in enkele klassen van de derde graad (6e jaar aso). Ik besluit met een opsomming van redenen waarom met leerlingcommentaren op basis van dit (of een ander) commentaarformulier zou gewerkt worden in de klas. Die kunnen voor het overgrote deel meteen als doelen worden beschouwd.

1 Voorwaarden

Op het moment dat ik in de klas begin met het lanceren van de schrijfopdracht die door de leerlingen zal moeten worden geëvalueerd, zijn ze al enigszins vertrouwd met een heleboel aspecten van het schrijven. Welke en hoeveel hangt natuurlijk ook af van wat mijn voorgangers hebben gedaan. Afhankelijk daarvan selecteer ik en laat ik oefenen op deelvaardigheden in verband met : spelling; samenhang (verwijs- en verbandwoorden); structuur alinea, tekst; uitwerking en inhoudelijke opvulling alinea's; doel- en publiekgerichtheid; argumentatie; correcte formulering; inleidingen; vinding van ideeën; leesbaarheid.

Oefenen op deze (en eventueel nog andere) deelvaardigheden is een van de voorwaarden opdat de tekstbesprekingen met goed resultaat zouden verlopen. Zo krijgen de leerlingen immers de nodige achtergrond om met kennis van zaken de schrijfprodukten van hun medeleerlingen te becommentariëren. En leren ze in eerste instantie uiteraard ook op die dingen letten als ze aan hun schrijfprodukt werken. Daarnaast geef ik natuurlijk regelmatig ook gehele schrijfopdrachten waarin de deelvaardigheden geïntegreerd aan bod kunnen komen. Voor die schrijfopdrachten kan bij de evaluatie speciaal worden gelet op de deelvaardigheden waarrond in de klas al gewerkt werd. Daarvoor kan eventueel gebruik worden gemaakt van een onderdeel van het commentaarformulier hieronder. Ook hier kunnen overigens leerlingen worden ingeschakeld.

Ik grijp de gelegenheid aan om wat dieper in te gaan op het schrijfproces. Belangrijkste doelen zijn :

— dat de leerlingen zich bezinnen over hun eigen schrijfproces (ik ga uit van hun eigen schrijfervaringen);