taalunieversum

Schrijfvaardigheid in de klas:

methode Rijlaarsdam

Hilde van Looveren

Lezen is gemakkelijker dan schrijven,
omdat je wat je schrijft zelf moet bedenken.
Daar staat niet iedereen bij stil.
(G. Reve aan S. Carmiggelt)

1 De methode Rijlaarsdam

De krachtlijnen van de methode Rijlaarsdam (1987) zijn de volgende:

• schrijven voor publiek : je klas;

• informeren: de leerlingen weten waar ze informatie kunnen vinden en hoe ze die kunnen gebruiken;

• schrijven, schrappen en herschrijven;

• tussendoor even stilstaan bij, nadenken over wat je aan het doen bent; kortom: de leerlingen sleutelen aan hun opstel, wellicht meer dan voorheen.

De methode is bedoeld voor leerlingen van het vierde, vijfde en zesde jaar. Ze is het interessantst voor de twee laatste jaren. De leerlingen schrijven enkel betogende opstellen, voor een gedefinieerd publiek : hun klas, hun leeftijdsgenoten. De schrijfcursus bestaat uit vier schrijfronden. In elke ronde schrijven de leerlingen een opstel op basis van verstrekte (of zelf opgezochte) informatie. De eerste drie ronden zijn identiek gefaseerd; de vierde is een synthese, waarin alle processtappen uit de eerste drie ronden zijn geïntegreerd.

De fasering van een ronde ziet er als volgt uit:

DOE-WERK   DENK-WERK

1 schrijven: klad en eerste versie

2 nadenken over je opstel en het schrijfproces

3 lezen van andermans opstellen en je eerste

reactie opschrijven (met reactieformulier)

4 nadenken: wat ben ik wijzer geworden van

dat lezen?

5 commentaar geven op andermans opstellen (met commentaarformulier)

6 nadenken: wat ben ik wijzer geworden

door dat commentaar geven?

7 samenvatten van de commentaar op je opstel

8 afwegen van de commentaar: wat is

goede commentaar, wat is slechte,

welke commentaar kun je gebruiken?

9 opstellen van een herschrijven

10 schrijven: definitieve versie