taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 11 van 312  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Exemplarisch werken met oude teksten, 'Jan van Beverly'

In ons Volksboek wordt dat: Jan van Beverley wordt, nadat hij zich als heremijt uit de wereld heeft teruggetrokken in volledige ascese, verleid door de duivel in de gedaante van een engel. Hij begaat een drie-voudige zonde. Onmiddellijk krijgt hij berouw. Hij gaat naar Rome. De paus legt hem een penitentie op. Na zeven jaar wordt zijn ziel miraculeus gered.

   2.4   Historische achtergrond van Jan van Beverley (640-721)

De historische figuur Jan van Beverley leefde omstreeks 700. Zijn geschiedenis is beschreven door Beda Venerabilis. Hij werd geboren in een welvarende familie in de buurt van Driffield, Yorkshire, in 640. Opgeleid in Canterbury en Whitby, werd hij bisschop in de vroeg-Angelsaksische kerk; eerst in. Hexham, later in York. Hij trok zich in 718 terug in zijn eigen klooster in de bossen van Zuid-Oost Deira. Hij stierf in 721. Zijn heiligheid was algemeen bekend. Hij bewerkte menig mirakel. Het bekendste was dat van een stomme knaap in Hexham. Tot op de dag van vandaag is hij dan ook de patroonheilige van de doven en stommen. Hij ligt begraven in St.-Jan in Beverley, een stadje in de buurt van York. In 1037 werd hij heilig verklaard als St. Jan van Beverley.

   2.5   Het volksboek Jan van Beverley: titel, drukker, vorm en structuur

Dit es die historie ende leven vanden heilyghen Heremijt Sint Jan van Beverley Die sijnder suster vercrachte ende vermoerde doer ingheven des viants. Also u die Historie verclaren sal. - Naer den Brusselschen Druk van Thomas Van der Noot uit het begin der XVIde eeuw (1514) en den Antwerpschen druk van Jacob van Liesvelt (1543).

Het gaat om een verhaal in proza, afgewisseld met dialogen in verzen. Soms komen er ook in de verhalende proza-gedeelten `dialogen' voor in de directe rede. Het verhaal is ingedeeld in een aantal sequensen, die met houtsneden versierd worden ter lering van de lezer. Dat is de geijkte vorm van de volksboeken. 'Volksboek' verwijst hier niet alleen naar een genre, maar ook naar de tijd waarin die boeken gedrukt werden. Het gaat om post-incunabels (Debaene 1951).

Met dit genre en deze tijdsaanduiding zitten we meteen in de historische, mentaal en ethisch-religieuze achtergrond van de late middeleeuwen. We lezen Jan van Beverley dus als een tekst die

11