Het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader - online versie

9.3.2 Normgerichte toetsing (NG)/Criteriumgerichte toetsing (CG)

Normgerichte toetsing is het ordenen van leerders, waarbij hun toetsing en bepaling van rangorde gebeurt ten opzichte van de medeleerders.

Criteriumgerichte toetsing is een reactie tegen normgerichte toetsing waarbij de leerder uitsluitend wordt beoordeeld op grond van wat hij of zij kan, ongeacht van wat zijn of haar medeleerders kunnen.

Normgerichte toetsing kan worden uitgevoerd met betrekking tot de klas (u bent 18de), het demografisch cohort (u bent 21.567ste; u behoort tot de beste 14%) of de groep leerders die deelneemt aan een toets. In het laatste geval kunnen ruwe toetsscores worden aangepast om een 'eerlijk' resultaat te verkrijgen door de distributiecurve van de toetsresultaten te vergelijken met de curve uit voorgaande jaren teneinde dezelfde standaard aan te houden en ervoor te zorgen dat hetzelfde percentage leerders elk jaar een A-waardering krijgt, ongeacht de moeilijkheid van de toets of het niveau van de leerlingen. Normgerichte toetsing wordt vaak toegepast bij plaatsing van leerders in niveaugroepen.

Bij criteriumgerichte toetsing worden de vaardigheidsschaal (verticaal) en een reeks relevante domeinen (horizontaal) in kaart gebracht zodat individuele toetsresultaten kunnen worden uitgezet in het totale criteriumbereik. Dit gaat gepaard met (a) het definiëren van de relevante domeinen waarop de specifieke toets/module betrekking heeft en (b) het vaststellen van cesuren: de minimale toetsscores om te voldoen aan de vooraf geformuleerde vaardigheidsnormen.

De schalen van toelichtende descriptoren zijn samengesteld uit criteriumuitspraken voor categorieën in het beschrijvende raamwerk. De Gemeenschappelijke Referentieniveaus vormen een reeks gemeenschappelijke normen.