Het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader - online versie

9.3.9 Waardering a.d.h.v. taalgedrag
Waardering a.d.h.v. taalgedrag is oordelen dat een persoon zich op een bepaald niveau of een bepaalde niveaulaag bevindt op een schaal die bestaat uit een aantal van dergelijke niveaus of lagen.

Waarderen a.d.h.v. een checklist is iemand beoordelen ten opzichte van een lijst met punten die relevant worden geacht voor een bepaald niveau of module.

Bij Waardering a.d.h.v. taalgedrag gaat het erom de beoordeelde persoon onder te brengen in een niveaugroep. De nadruk is verticaal: hoe ver komt h/zij op de schaal? De betekenis van de verschillende niveaus/niveaulagen moet duidelijk worden gemaakt door schaaldescriptoren. Er kunnen diverse schalen zijn voor verschillende categorieën en deze kunnen op dezelfde pagina worden gepresenteerd als een raster of op verschillende pagina's. Er kan een definitie worden opgenomen voor elk niveau/elke niveaulaag maar ook voor het hoogste, laagste en middelste niveau.

Het alternatief is een checklist, waaruit moet blijken dat relevante zaken zijn behandeld. Hier is de nadruk horizontaal: hoeveel van de inhoud van de module heeft hij of zij succesvol verwerkt? De checklist kan worden gepresenteerd als een lijst met punten, net als een vragenlijst. Maar dat kan ook in de vorm van een beoordelingsster, of dergelijke. De respons kan Ja/Nee zijn. De respons kan ook gedifferentieerder zijn, met een reeks stappen (bijvoorbeeld 0–4) die bij voorkeur aangeduid worden met een label, met definities die uitleggen hoe de labels moeten worden geïnterpreteerd.

De toelichtende descriptoren vormen onafhankelijke, criteriumgerichte uitspraken die gecalibreerd zijn voor de desbetreffende niveaus. Daarom kunnen ze worden gebruikt zowel bij het opstellen een checklist voor een bepaald niveau, bij sommige versies van de Taalportfolio, alsook om waarderingsschalen of rasters te produceren die alle relevante niveaus omvatten ( zoals te zien is in hoofdstuk 3, voor zelfbeoordeling in tabel 2 en voor beoordeling door een examinator in tabel 3.)