Uitgangspunt 1: waarom een instrument voor doelgericht aanbod vanuit rollen vanaf de start?

Probleem

Inspanningen in het NT2-veld leveren nog steeds niet het verhoopte resultaat: heel wat oud- en nieuwkomers kennen onvoldoende Nederlands en kunnen te weinig participeren aan de Nederlandse of Vlaamse samenleving.

Wat kan werken vanuit rollen hieraan veranderen?

De domeinen waarin anderstaligen in de maatschappij (wensen te) functioneren zijn zeer uiteenlopend: cursisten kunnen verschillende rollen opnemen, zoals werkende, werkzoekende, opvoeder, cursist/student, consument...

Voor de meeste cursisten zal een NT2-opleiding die inspeelt op die rol(len) en taken die de cursisten willen opnemen, het meeste opleveren. Cursisten zien dan immers een rechtstreekse band tussen wat in de cursus wordt aangeboden en de situaties waarin zij in het Nederlands (wensen te) functioneren.

Dit verhoogt de motivatie en biedt ook de mogelijkheid om het aangeleerde meteen toe te passen buiten de klas, wat het leerproces versnelt.

Waarom meteen vanaf de start?

Momenteel zijn in het kader van inburgering in Nederland 600 u, in Vlaanderen 120 à 240 lesuren NT2 voorzien. Deze lesuren worden in de praktijk vaak volledig ingevuld in de vorm van een 'algemene' basiscursus, waarin een aantal basisvaardigheden worden aangeleerd.

Meestal is de aangeboden leerstof wel gericht op communicatieve situaties maar gaat het om een beperkt aantal stereotype situaties waarvan algemeen wordt aangenomen dat ze nuttig zijn voor elke anderstalige: iets kopen in de winkel, de trein nemen, afval sorteren...

Functioneringsdomeinen die specifiek zijn voor bepaalde rollen komen slechts zeer beperkt of helemaal niet aan bod in deze basiscursussen. Nochtans kunnen het net die specifieke domeinen zijn die voor bepaalde beginnende volwassen taalleerders de meest cruciale en interessantste aanknopingspunten vormen voor hun eerste stappen in de verwerving van het Nederlands. Getuige hiervan bijvoorbeeld de groeiende vraag naar specifieke lessen NT2 voor ouders met schoolgaande kinderen. In Nederland is hiervoor zelfs al een lespakket ontwikkeld.

In theorie zijn deze basiscursussen bedoeld als - zo kort mogelijke - opstap naar een meer behoeftegericht aanbod. Maar in de praktijk vormen deze basiscursussen voor veel oud-en nieuwkomers het eindpunt van hun NT2-traject. Deze cursisten moeten dus in de specifiek aan hun rol gebonden domeinen functioneren zonder dat ze daarop voorbereid zijn.

Een deel van de leerders  haakt zelfs af nog voor ze een niveau A1 of A2 van het CEFR hebben bereikt. Zo wees een onderzoek in Antwerpen uit dat in 2002 één op de drie cursisten de basiscursus niet afmaakte. Uit dit onderzoek bleek verder dat onder andere het lesaanbod leidde tot afhaken: cursisten ervoeren dat wat ze in de les leerden niet aansloot bij de taal die zij zo dringend nodig hadden.
(Voor meer informatie over uitval van cursisten in de basiscursus in Vlaanderen, lees het rapport Uitval: Waarom? Een analyse van omvang en oorzaken. Steunpunt NT2, Leuven, 2003.)

Vandaar dat deze website aanzetten geeft om NT2 meteen vanaf de start te koppelen met die rol(len) die voor cursisten relevant, cruciaal en/of interessant zijn.