Lesactiviteit 'rollen kiezen'

Opzet

De eerste stap bij maatwerk is achterhalen welke rollen je cursisten opnemen of naar welke rollen ze willen toewerken. Voor elke cursist een individueel gesprek organiseren, is binnen een centrum vaak niet haalbaar. Met de lesactiviteit rollen kiezen kun je op een eenvoudige manier de rolkeuze van je cursisten achterhalen in groepsverband. De rollen worden zo levendig mogelijk voorgesteld via het verhaal van een aantal personages, geïllustreerd aan de hand van sprekende foto’s. De personages vertellen over zichzelf en over de verschillende domeinen waarbinnen ze Nederlands nodig hebben. Na de voorstelling van elk personage kunnen de cursisten op een eenvoudige manier aangeven of ze zich al dan niet in de rol herkennen. In een tweede fase maken ze een keuze voor drie rollen, in volgorde van belangrijkheid.

Download de handleiding als PDF-document [pdf - 354kB]

Doelen

• De cursisten zijn vertrouwd met het concept ‘rol’.
• De cursisten reflecteren op de rol(len) die ze in de samenleving vervullen en de domeinen waarbinnen ze moeten of willen functioneren.
• De cursisten brengen een rangorde van belangrijkheid aan in de voor hen relevante rollen.

Materiaal

• Een presentatie met foto’s [pps - 1319kB], te gebruiken in combinatie met luisterteksten [pdf - 3292kB], waarin zeven personen uitleggen waarom ze Nederlands leren
  
• Cursistenblad rolkeuze [pdf - 628kB]
  een werkblad waarop de cursist de keuze voor zijn rol(len) aan kan duiden
• Cursistenblad rolkeuze voorbeeld [pdf - 630kB]
  een voorbeeld om het invullen van de rollen te demonstreren op PC of transparant
  

Lesverloop

1. Introductie

   Vertel de cursisten wat ze gaan doen en leg uit wat de bedoeling van de activiteit is. Voorbeeld:

   Vandaag gaan we kennismaken met zeven mensen. Deze mensen vertellen waarom ze (beter) Nederlands willen leren. Luister en kijk naar de foto’s. Zijn er mensen bij zoals jij? Wil jij ook Nederlands leren om dezelfde dingen te kunnen als zij?
   Vandaag kan jij zeggen waarom je Nederlands wil leren. Je kunt nadenken over wat je allemaal moet doen in het Nederlands en over wat je zou willen doen in het Nederlands.
   Waarom heb jij Nederlands nodig? Ik wil graag weten wat jij belangrijk vindt. Als ik weet wat jij interessant vindt, dan kunnen we later in de lessen daaraan werken. Dan kan ik je activiteiten geven die bij jou passen.
   

   
   

2. Rollen herkennen

   Laat de cursisten in groep naar het verhaal van het eerste personage uit de powerpointvoorstelling luisteren. Duid tijdens de beluistering op het scherm de foto’s aan waarover de tekst gaat. Het is niet de bedoeling dat de cursisten de uitgeschreven luistertekst meelezen of in detail begrijpen. Instructie:

   Luister naar Eliane en kijk naar de foto’s. Is dit ook jouw situatie? Is dit voor jou ook zo? Ben jij als Eliane?

   
   Peil na het eerste verhaal naar begrip en reacties bij de cursisten. Overloop kort de foto’s en vraag de cursisten om voorbeelden uit hun eigen leven te geven. Houd het gesprekje kort. Beginnende cursisten zijn nog niet in staat om lange antwoorden te formuleren, maar kunnen wel laten blijken of ze de situatie herkennen.

   Herken jij wat die vrouw vertelt? Is dat ook jouw situatie? Is dat ook jouw plan?...

   
   Vraag de cursisten om een kruisje te zetten bij de foto van het personage op het cursistenblad als ze die rol herkennen. Als dat niet het geval is, laten ze de keuzemogelijkheid open. Je hoeft de cursisten niet te confronteren met de moeilijke benamingen voor de rollen (beheerder, opvoeder...). Het is voldoende als ze begrijpen waarvoor de rol staat via de voorstelling van het personage.

   Ben jij een man of vrouw die Nederlands nodig heeft om voor de kinderen te zorgen, zet dan een kruisje bij Eliane. Als dat niet jouw situatie is, dan zet je geen kruisje.

   
   Herhaal deze werkwijze voor de zeven personages.

   Bekijk de volgende videofragmenten om een idee te krijgen van reacties die je kunt verwachten bij beginnende cursisten:

   voorbeeld opvoeder (1)  Download Flash om dit filmpje te bekijken.	voorbeeld cursist/student Download Flash om dit filmpje te bekijken.
   voorbeeld opvoeder (2) Download Flash om dit filmpje te bekijken.	voorbeeld vrijetijdsbesteder Download Flash om dit filmpje te bekijken.
   voorbeeld beheerder Download Flash om dit filmpje te bekijken.	voorbeeld werkzoekende Download Flash om dit filmpje te bekijken.

   
        

3. Rollen kiezen

   Leg uit dat de cursisten de drie personages eruit moeten pikken die voor hen het belangrijkst zijn. Ze moeten voor die drie personages een rangorde van belangrijkheid aanduiden. Voorbeeld:

   Je hebt nu verschillende mensen gehoord. Je weet waarom ze Nederlands willen leren.

   Je hebt ook zelf kunnen kiezen. Misschien heb je een kruisje gezet bij Eliane of Michael. Of misschien zoek je werk zoals Omar...

   Op je blad heb je foto’s aangekruist. Let op: misschien vind je àlles belangrijk, maar nu moet je toch gaan kiezen. Je mag maar drie foto’s kiezen. Dat is een moeilijke oefening. Denk gewoon aan de situaties waarin je het Nederlands het meeste nodig hebt. Voor de kinderen? Voor de administratie thuis? Om later te gaan studeren?... Je krijgt even de tijd om hier over na te denken en drie foto’s te kiezen.

   Dan schrijf je bij die foto’s ook een nummer: 1 voor wat op de eerste plaats komt voor jou, 2 voor de tweede keuze, 3 voor de derde keuze.

   Doe de rolkeuze voor aan het bord of op de transparant en geef een voorbeeld.
   

   Kijk, voor mij is bijvoorbeeld vooral het contact met de school van de kinderen belangrijk. Ik schrijf een ‘1’ bij deze foto. Maar verder wil ik ook de dokter beter begrijpen als ik met de kinderen naar de dokter ga. Ik schrijf een ‘2’ bij deze foto. Tot slot wil ik voor mezelf ook beter Nederlands leren om werk te vinden. Ik schrijf een ‘3’ bij deze foto.
   Vergeet ook niet je naam op het blad te schrijven. Zo kan ik zien wie wat wil leren.

   
   voorbeeld demonstratie van de rolkeuze

   Get the Flash Player to see this player.

4. Doel en werkwijze maatwerkhoeken uitleggen

   Haal de cursistenbladen op en herhaal wat de bedoeling van de activiteit was. Voorbeeld:

   Ik haal nu de bladen op. Dan bekijk ik de foto’s die je hebt aangeduid. Ik zoek activiteiten die voor elk van jullie interessant kunnen zijn, die bij de foto’s passen.
   Dan, in de volgende lessen, werken we een uurtje in ‘werkhoeken’. In die werkhoeken kan iedereen oefenen op die dingen die voor hem of haar interessant en belangrijk zijn. Je kan dan een uurtje werken aan activiteiten die voor jou passen.
   

Vervolg

Na deze activiteit kun je van start met de maatwerkhoeken, bijvoorbeeld in de volgende les.
» Lees meer in maatwerkhoeken_handleiding.