(uittreksel uit: Verslag voortraject Bouw)
Doelstellingen bepalen is een noodzakelijke en eerste stap in het ontwikkelen van materiaal. Doelstellingen geven de richting aan waarnaar gewerkt moet worden.
De einddoelen van het Voortraject Bouwopleiding zijn de doelstellingen van het basisniveau zoals bepaald door de VLOR. Deze doelen zijn omschreven als taken. Het komt er binnen een voortraject met een taakgerichte aanpak immers op neer dat de cursisten precies dat leren wat ze met de taal in de latere opleiding willen en moeten doen. Het komt er zeker niet op neer dat ze zoveel mogelijk woorden, constructies, grammaticale regels en strategieën leren kennen maar niet leren gebruiken. Met andere woorden, taalvaardigheid en -gebruik primeert op taalkennis.
Bij de omschrijving van elk van de activiteiten staat vermeld welke einddoelstelling een bepaalde activiteit nastreeft. Deze einddoelstellingen zijn telkens doelen uit het basisniveau.
Voor het ontwikkelen van het materiaal hebben we een selectie gemaakt van de meest relevante doelen uit het basisniveau. Hierbij moet wel een opmerking worden gemaakt: het is belangrijk dat in een voortraject aan alle doelen van het basisniveau wordt gewerkt. Aangezien ons exemplarisch materiaal echter niet de hele leerlijn dekt hebben we activiteiten uitgewerkt rond die doelen die het meest relevant zijn binnen de bouwopleiding. Aan de andere doelen van het basisniveau werd gewerkt in de lessen in het WOK-huis.
Bepalen wat de meest relevante doelen zijn houdt in dat je gaat kijken naar de concrete taalgebruiksbehoeften van de anderstalige cursisten en naar de taalvaardigheid die ze later nodig hebben in de bouwopleiding. Op die concrete taalgebruiksbehoeften kregen we een zicht door: overleg met NIVO bouw, inzage van de cursus bouw en observaties op de opleidingsvloer bouw.
Geselecteerde doelen
Voor het ontwikkelen van het exemplarisch materiaal kozen we uiteindelijk voor volgende einddoelen:
beschrijvend luisteren:
beschrijvend spreken:
structurerend spreken:
beschrijvend lezen:
beschrijvend schrijven:
Nadruk op luisteren en spreken
Bij dit overzicht van einddoelen is het opvallend dat vooral de twee vaardigheden luisteren en spreken veelvuldig voorkomen. In een opleiding bouw zijn deze vaardigheden ook de belangrijkste: de cursist moet in hoofdzaak een uitleg van de instructeur begrijpen, instructies begrijpen, een klacht of advies begrijpen (luisteren) enz. Daarbij moet hij zelf ook bijkomende vragen kunnen stellen. Aangezien samenwerking in een bouwopleiding (en in het latere werk als bouwvakker) zo belangrijk is, moet een cursist ook leren om instructies te geven aan een medecursist, een klacht formuleren ten aanzien van een andere cursist, enzovoort.
De vaardigheid lezen komt veel minder voor, ze is ook minder belangrijk in een bouwopleiding. Enkel het begrijpen van korte geschreven instructies en het begrijpen van schema’s komt af en toe voor.
Tot slot is de vaardigheid schrijven slechts vertegenwoordigd in één einddoel. Schrijven komt aan een opleiding bouw immers zo goed als nooit te pas.
