taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » onderwijsprijs »

Digitaal vertellen

Taalunie Onderwijsprijs 2006

Get the Flash Player to see this player.

Digitaal vertellen
Project van Stichting Teleac NOT, uitgevoerd in twintig scholen

Voor sommige leerlingen zijn taaltaken wel een bijzonder hoge berg om tegenaan te kijken. Tenzij ze die berg zelf vorm mogen geven.

Met Digitaal Vertellen kunnen ze dat. Digitaal Vertellen is een multimediaal project van Schooltv waar leerlingen van de meest uiteenlopende onderwijsniveaus mee aan de slag kunnen. Leerlingen vertalen een verhaal in beeld en geluid en leren op die manier basisprincipes uit de camerawereld. Tijdens de lessen Nederlands leren ze een scenario, script en storyboard maken. In de daaropvolgende workshop maken ze filmpje.

De organisatie
Aanleiding voor het project
Doelstelling
Doelgroep
Opzet
Uitvoering
Middelen
Resultaten
Contactpersoon
Bronnen
Woordverklaring


De organisatie

Schooltv maakt televisieprogramma's en begeleidend materiaal voor peuters, leerlingen in het primair onderwijs en middelbare scholieren. 92 procent van alle scholen voor primair onderwijs en de helft van de scholen voor voortgezet onderwijs maakt ervan gebruik. Het world wide web (www.schooltv.nl, www.eigenwijzer.nl) speelt daarbij een belangrijke rol.

Bij alle televisieprogramma’s die Schooltv uitzendt, is lesmateriaal beschikbaar. Afhankelijk van het project is dat een handleiding voor docenten en leerlingenmateriaal, cd, cd-rom en/of de websites.

Teleac/NOT laat scholieren in de onderbouw van het voortgezet onderwijs zelf digitale clips produceren. Deze clips worden uitgezonden op televisie en gepubliceerd op de website van het project. Bij de opzet van het project en de productie van de clips krijgt TeleacNOT steun van het Nederlands Instituut voor Filmeducatie, de Hogeschool Utrecht, de Educatieve Hogeschool van Amsterdam en Waag Society.

Het project startte in het najaar van 2003 met workshops op middelbare scholen. Tijdens de workshops maken de leerlingen clips, die kort daarna op de website verschijnen.


Beschrijving van het project

Aanleiding

In Engeland en Amerika maakt men al enkele jaren gebruik van Digital Storytelling. Dat is een concept waarbij mensen op een nieuwe en directe manier hun eigen verhaal vertellen. Niet alleen tekst, maar ook beelden en muziek worden gebruikt om een filmpje te maken dat vooral een persoonlijk document van de maker is. Die heeft in de meeste gevallen weinig of geen ervaring met multimediale technieken, maar tijdens workshops leert hij die technieken op een persoonlijke manier gebruiken. Het Nederlandse project is op maat gesneden van het onderwijs: kinderen vertellen een persoonlijk verhaal en maken daarvan in de klas een digitale videoclip.




Doelstelling

Het project wil drie doelstellingen realiseren:

  1. Kijk- en luistervaardigheid: aan de hand van clips die hun leeftijdgenoten maken, oefenen de leerlingen hun kijken en luisteren. Zij benoemen wat ze zien, beoordelen dat en onderbouwen hun mening.

  2. Schrijfvaardigheid: de leerlingen schrijven een eigen, persoonlijk verhaal en maken daarvan een scenario. Vervolgens maken ze een script op en dan een storyboard. Ten slotte draaien ze zelf een film.

  3. Media-educatie: de leerlingen raken vertrouwd met verschillende media.


Doelgroep

Digitaal Vertellen is bedoeld voor de eerste vier leerjaren van het vmbo. Vooral leerlingen die opkijken tegen taaltaken hebben veel baat bij het project. Voor scholen die de basisvorming in de richting van scenario 3 of 4 uitwerken, geeft dit project de mogelijkheid om verschillende vakken te integreren en taalgericht vakonderwijs te geven. In principe kunnen kinderen elk op hun eigen niveau aan filmpjes werken.




Opzet

Digitaal Vertellen sluit eigenlijk vooral aan bij mediaonderwijs. De relatie met het vak Nederlands ligt in de fictieleerlijn en in de mondelinge vaardigheden binnen het programma Nederlands. Leren werken met perspectief, spanning opbouwen e.d. zijn elementen die leerlingen in literatuur leren ontdekken en bij schrijven zelf leren toepassen. Binnen dit project hanteren ze die begrippen bij het beeldend vertellen.

Leerlingen vertalen een verhaal in beeld en geluid en komen op die manier in aanraking met de basisprincipes uit de camerawereld. Tijdens de reguliere lessen Nederlands leren de leerlingen een scenario, script en storyboard maken. In de daaropvolgende workshop leren ze een filmpje maken. De producten worden in vier stappen beoordeeld: door het groepje zelf, door de klas, door de docent en tenslotte in een plenaire presentatie door het publiek van ouders.


Uitvoering

Het project wordt in drie fasen uitgevoerd:
  1. Fase 1: Het eerste deel van circa tien lessen is de cursorische lijn, gericht op het leren schrijven van een verhaal met alle daaraan verbonden kenmerken, zoals spanning, tijd, ruimte, karakter. Leerlingen verwerven de woordenschat die gebruikelijk is bij het maken van films. Ze overleggen, spreken hun creatieve vermogens aan, maken afspraken en leggen die vast.
    De leerlingen presenteren hun verhalen aan de rest van de klas, die op het werk van elke productiegroep feedback geeft. Het schrijven van een eigen verhaal, het indikken tot scènes en het uiteindelijk verdichten tot kreten in een storyboard zijn zaken waarmee de vmbo-leerling normaliter veel problemen heeft.

  2. Fase 2: De volgende tien lessen leren de leerlingen foto’s invoeren in een computerprogramma. Ze leren voice-overs opnemen, effecten toepassen e.d.

  3. Fase3: Ten slotte worden de clips die de leerlingen hebben gemaakt in vier stappen geëvalueerd: door het groepje leerlingen zelf, door de klas, door de docent en ten slotte in een plenaire presentatie door de ouders.

Middelen

Materiaal
De school zelf moet voldoende (krachtige) computers in huis hebben. Groepjes van twee tot vier leerlingen moeten elk een goede werkplek hebben waar ze samen naar het scherm kunnen kijken. TeleacNOT werkt aan oplossingen voor scholen die niet met eigen hardware kunnen werken.
Voor elke fase in het project werd een handleiding ontwikkeld. Een technische handleiding voor leerlingen is in pdf-formaat beschikbaar via www.eigenwijzer.nl/vertellen

Tijd
De volledige uitvoering van het project vergt ruim een week. Voor de laatste fase – het monteren van de filmpjes – moet men rekenen op twee volle dagen werk. De school moet daarbij bereid zijn het lesrooster te doorbreken en lessen te laten vallen. Digitaal Vertellen is ideaal voor een projectweek. Een school die niet aan een stuk door kan werken, moet rekening houden met een tijdsbesteding van ruim twintig lesuren.. Schooltv beveelt scholen aan het project niet over al te veel weken uit te smeren.

Menskracht
De inzet van personeel hangt af van het scenario dat de school kiest om het project uit te voeren. Op dit moment werkt TeleacNOT met projectmedewerkers die in scholen workshops geven of leerkrachten ondersteuning geven.

Financiën
De ondersteuning die Teleac aan de school biedt, wordt vooralsnog gefinancierd met eigen middelen. TeleacNOT werkt wel aan een structurele oplossing voor de bemanning en facilitering van Digitaal Vertellen.

Planning
Het project beslaat twee fasen van elk ongeveer tien lessen en een evaluatiemoment. Er kan op gelijk welk moment in het schooljaar mee gestart worden.


Resultaten


Contactpersoon

Frank Van Dixhoorn
Schooltv, Stichting Teleac NOT
tel.: +31 35 629 37 72
frankd@teleacnot.nl


Bronnen


Woordverklaring

Een verklarende woordenlijst van Nederlandse en Vlaamse onderwijs termen vind je op http://taalunieversum.org/onderwijs/termen

Tekst en eindredactie: Jan T'Sas
© Nederlandse Taalunie, 2000-2008 alle rechten voorbehouden
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties