Dit onderzoek behoort tot de volgende categorieën:
Domein
leesonderwijs
» leesbevordering
» begrijpend lezen
» technisch lezen
Doelgroep
NT1-leerlingen
Thema
onderwijsleeractiviteiten
» effectonderzoek
Land
Nederland
Onderwijstype
speciaal/buitengewoon onderwijs
basisonderwijs
Leeftijd
6-7 jaar (groep 3 / 1e leerjaar)
7-8 jaar (groep 4 / 2e leerjaar)
9-10 jaar (groep 6 / 4e leerjaar)
10-11 jaar (groep 7 / 5e leerjaar)
11-12 jaar (groep 8 / 6e leerjaar)
Respondenten
leerkrachten/lesgevers
leerlingen/cursisten
Bergsma, J., T. Houtveen & A. Smits
2010
p. 406-421
in: Tijdschrift voor orthopedagogiek, jrg. 49 , nr. 9
Vraagstelling
In dit onderzoek is beschreven hoe
leesonderwijs op een passende manier in de schoolwerking kan worden
geïntegreerd. Daarbij ligt de nadruk op 'programmacoherentie': de structurele
inbedding van verschillende interventieprogramma's in de schoolwerking. Meer specifiek wordt in dit artikel besproken op welk vlak de interventieprogramma's 'handelingsgericht werken (HGW)' en het 'LIST-project' overeenkomen en dus samen kunnen ingevoerd worden binnen een school.
- Het LIST-project
is een leesinterventieproject dat gericht is op de verbetering van de leesprestaties en leesmotivatie van de kinderen. In het LIST-project wordt een aanpak gehanteerd om leesproblemen vroegtijdig te onderkennen. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat ieder kind baat heeft bij uitstekende instructie.
- HGW
is een manier van werken uit de hulpverlening die binnen het onderwijs kan toegepast worden om de kwaliteit van het onderwijs en de begeleiding voor alle leerlingen te verbeteren. HGW beoogt de kwaliteit van het onderwijs en de begeleiding voor alle leerlingen te verbeteren.
De uitgangspunten die HGW en LIST met elkaar gemeen hebben, zijn:
- Doelgericht werken: duidelijke doelen bieden een richting en geven mogelijkheden om acties te evalueren en bij te sturen.
- De leraar speelt een centrale rol door het geven van goede instructie, door te signaleren en te interveniëren en door zijn pedagogisch functioneren.
- Onderwijsbehoeften van kinderen staan centraal.
- Er is een onderlinge afstemming en wisselwerking tussen het onderwijsaanbod en de behoeften van de leerling (mede bepaald door zijn/haar thuisachtergrond en kindkenmerken).
- De aanpak is systematisch en transparant.
- De nadruk ligt op de positieve aspecten in het leerproces, waardoor kinderen succeservaringen opdoen.
- Er is een constructieve samenwerking tussen alle betrokkenen.
Conclusie
De leerkrachten uit scholen die reeds met HGW werkten en erna ook het LIST-programma implementeerden, geven niet alleen aan zich bewuster te zijn van de uitgangspunten van HGW maar
ook veel breder naar de kinderen te kijken.
Op het vlak van leesonderricht geven de auteurs aan dat de leerkrachten een omslag hebben gemaakt van het oefenen van technische leesvaardigheden naar een aanpak gericht op het bevorderen van leesplezier. Daardoor krijgt zelfs de zwakste leerling plezier in het lezen. Bovendien leren kinderen vloeiend en met begrip lezen.
Aanvullend is bij leerkrachten de
angst afgenomen om hun eigen handelen te observeren. Ook zijn ze zich meer
bewust geworden van de belangrijke rol die ze spelen bij het behalen van
leesresultaten door de leerlingen.
Methode
Het driejarige LIST-project is
ontwikkeld op basis van wetenschappelijke inzichten. Deze interventie werd
ontwikkeld in een samenwerkingsverband van de Opleidingen Speciaal Onderwijs
Windesheim, het Seminarium voor Orthopedagogiek, de Fontys, OSO en het Lectoraat
Leerproblemen van de Hogeschool Utrecht.
Het LIST-project werd geïmplementeerd in zes basisscholen waar reeds gewerkt werd met HGW.
In dit artikel wordt geen informatie gegeven over hoe de effecten van de interventie werden gemeten.
De beschrijvingen van de onderzoeken in het basisonderwijs uit 2010 zijn geschreven door Goedele Verhaeghe, Hilde Van Keer en Johan van Braak. De eindredactie is uitgevoerd door Hilde Van Keer en Johan van Braak.
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
