taalunieversum

U bent hier: start » onderwijs » onderzoek »

De koppeling van centrale examens Nederlands aan referentiekaders.
Meestringa, T. & J. De Vries
2010
p. 13-21
in: Levende Talen Tijdschrift, jrg. 11 , nr. 2

» De volledige tekst van deze publicatie: alle artikelen uit Levende Talen Tijdschrift kunnen gedownload worden in het online archief (vanaf jaargang 11 - 2010).

Zie ook Meestringa e.a. (2008a) en Meestringa e.a. (2008b) voor andere publicaties over dit onderzoek.

1. Achtergrond
Het niveau van taalvaardigheid Nederlands van leerlingen en studenten staat flink in de belangstelling. In dat verband is het interessant om na te gaan wat het niveau van leesvaardigheid is dat gevraagd wordt van leerlingen in de examens Nederlands van vmbo, havo en vwo. In het onderzoek wordt onderzocht of de examens leesvaardigheid Nederlands te koppelen zijn aan niveaus van de Common European Framework of Reference for Languages (Europees Referentiekader, ERK) van de Raad van Europa.  

2. Vraagstelling
Zijn de examens leesvaardigheid Nederlands uit het voortgezet onderwijs te koppelen aan de niveaus van het Common European Framework of Reference for Languages (ERK) van de Raad van Europa?

3. Methode
Om helderheid te krijgen over relaties van een taalexamen met het ERK is een handleiding van de Language Policy Division van de Council of Europe (2003) gebruikt. De werkwijze kent vier fasen:

1. Familiarisatie
   iedereen die betrokken wordt bij de koppelingsprocedure, dient een gedetailleerde kennis te hebben of te krijgen van het doel, de opzet en de niveaus van het ERK.
2. Specificatie
   in deze fase wordt nagegaan in hoeverre de te onderzoeken examenprogramma's en de centrale examens leesvaardigheid de descriptoren van het ERK dekken.
3. Standaardisatie
   deskundigen worden gevraagd om ERK-niveaus toe te wijzen aan een selectie van examenopgaven.
4. Empirische validatie
   de opbrengsten van de standaardisatieprocedure worden gekoppeld met gegevens uit de onderwijspraktijk, met name met de uitkomsten van de (inmiddels) afgenomen examens.

In het onderzoek is deze procedure tot de fase van de empirische validatie gevolgd.

Het onderzoek is uitgevoerd met de examenprogramma's Nederlands vmbo en havo/vwo voor wat betreft leesvaardigheid, en alle vragen en teksten van de centrale examens Nederlands voor vmbo-bb, vmbo-kb, vmbo-gl, havo en vwo 2007 en 2008, eerste zitting. Voor de specificatie is elk examen door twee beoordelaars geanalyseerd. Bij grote verschillen van mening tussen de twee beoordelaars is een derde beoordelaar ingeschakeld. Bij de specificatie is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de schalen die het ERK biedt. Op sommige punten was behoefte aan een aanvulling op het ERK of aan een preciezere formulering dan in het ERK te vinden was.

Vervolgens is er geprobeerd verbanden te leggen tussen de tussen de examenprogramma's Nederlands vmbo en havo/vwo per 2007 en 2008  voor wat betreft het onderdeel leesvaardigheid, en het Common European Framework of Reference for Languages (2001).

4. Resultaten en conclusies
Er werd een relatie gevonden tussen de eindexamens 2007 en 2008 leesvaardigheid Nederlands en de niveaubeschrijvingen van het ERK. Er was sprake van een hoge (inter)beoordelaarsbetrouwbaarheid bij beide examenjaren. Het ERK lijkt een bruikbaar instrument te zijn om verschillen in taalbeheersing Nederlands als moedertaal en/of standaardtaal te beschrijven.

5. Aanbevelingen
Dit onderzoek is beperkt tot leesvaardigheid. Koppelingsonderzoek van (school)examens van andere vaardigheden (en met name die van schrijfvaardigheid) lijkt de onderzoekers een zeer wenselijke aanvulling hierop.

 

De beschrijvingen van de onderzoeken in het voortgezet/secundair onderwijs uit de periode 2007-2009 zijn geschreven door Monique Oechies en Martine Braaksma.

Site Navigatie

• taal
• onderwijs
• literatuur
• wereldwijd
• over taalunie

In deze rubriek

• Start onderzoek
• Databank
• Statistieken
• Publicaties
• Achtergrond

zoek binnen deze site