taalunieversum

U bent hier: start » onderwijs » onderzoek »

Wie niet lezen wil moet schrijven.
Een onderzoek naar de invloed van productieve literatuureducatie op receptieve vaardigheden en attitudes.
Lammers, E.
Amsterrdam: Stichting Lezen, 2010

» De volledige tekst van deze publicatie: kan gedownload worden bij de uitgever

1. Achtergrond
Dit onderzoek is uitgevoerd in het kader van een masterscriptie en had tot doel te onderzoeken of productieve literatuureducatie (gedichten schrijven) invloed heeft op receptieve literaire vaardigheden en de houding ten opzichte van literaire receptie.

2. Vraagstelling
Heeft productieve literatuureducatie invloed op receptieve literaire vaardigheden en de houding ten opzichte van literaire receptie?

3. Methode
Er is een experimenteel onderzoek uitgevoerd waaraan 98 brugklasleerlingen (vmbo- en vwo-niveau) meededen. De leerlingen volgden een lessenserie 'Gedichten schrijven' waarin zij leerden metaforen te maken, gedichten schreven en reflecteerden op elkaars gedichten. Er was geen controlegroep. Er werden verschillende metingen verricht door middel van vragenlijsten:

• algemene intelligentie
• receptief metaforisch vermogen
• houding ten opzichte van het lezen van literatuur en literaire bekendheid

Het productief metaforisch vermogen is gemeten door een analyse van de door de leerlingen geschreven gedichten.

4. Resultaten
De gemiddelde leerling die deelnam aan het project bleek na afloop significant hoger te scoren op het receptief metaforisch vermogen. Het gemiddelde verschil tussen de score voor aanvang en na afloop van het project bleek echter vrij klein te zijn en ook bleek er niet zozeer sprake te zijn van een 'gemiddelde leerling': er was ook een behoorlijk aantal deelnemers dat na afloop van het project niet hoger scoorde op de variabele receptief metaforisch vermogen. Dit waren echter met name de deelnemers van wie dit vermogen al voor aanvang van het project sterk ontwikkeld was. Het receptief metaforisch vermogen van de deelnemers bij wie dit voor aanvang van het project nog niet zo sterk ontwikkeld was, bleek wel een redelijke groei te hebben doorgemaakt. Op de ontwikkeling van dit vermogen en de houding bleken verder geen variabelen van invloed.

5. Conclusies
Het productieve literatuureducatieve project heeft geen invloed gehad op de houding ten opzichte van het lezen van literatuur maar wel op het metaforisch vermogen van de leerlingen.

6. Aanbevelingen
De invloed van productieve literatuureducatie is in dit onderzoek gemeten bij een groep deelnemers van 12 à 13 jaar oud. Hoewel andere achtergrondkenmerken de invloed van productieve literatuureducatie niet afzwakten of versterkten, zou het volgens de onderzoeker kunnen zijn dat leeftijd de bijdrage van productieve literatuureducatie aan het receptief metaforisch vermogen en de houding ten opzichte van het lezen van literatuur beïnvloedt. Het is dus niet zeker of productieve literatuureducatie bij jongere kinderen of juist bij volwassenen een zelfde effect zou hebben. Daarom zou men in vervolgonderzoek meerdere leeftijdsgroepen bij het experiment kunnen betrekken.

Een andere tekortkoming van dit onderzoek is dat er geen controlegroep was samengesteld. Het is dus niet helemaal zeker dat de veranderingen bij de deelnemers het gevolg zijn van productieve literatuureducatie. In vervolgonderzoek moet dus zeker een controlegroep worden opgenomen.

 

De beschrijvingen van de onderzoeken in het voortgezet/secundair onderwijs uit de periode 2007-2009 zijn geschreven door Monique Oechies en Martine Braaksma.

Site Navigatie

• taal
• onderwijs
• literatuur
• wereldwijd
• over taalunie

In deze rubriek

• Start onderzoek
• Databank
• Statistieken
• Publicaties
• Achtergrond

zoek binnen deze site