Zoek in de kennisbank

Trefwoorden

Bekijk vragen die handelen over specifieke thema's:


Thema: Hoe het probleem aanpakken?

Vraag:

Hoe verloopt de natuurlijke taalverwerving eigenlijk bij kinderen?

Antwoord:

Wetenschappers zijn het steeds meer eens met elkaar over welke fundamentele processen zich afspelen als mensen bezig zijn hun taalvaardigheid uit te breiden.

Alle mensen hebben een taalaanleg. Zoals ieder kind op een gegeven moment gaat lopen, zo gaan kinderen ooit een taal verstaan en spreken. Drie mechanismen spelen daarbij een heel belangrijke rol:

  • Drang tot communicatie
    Kinderen die taalaanbod krijgen, gaan die taal ook gebruiken. Dat komt omdat ze al vanaf dat ze heel jong zijn, erg op andere mensen betrokken zijn. Ze hebben een sterke drang om andere mensen te begrijpen en om hen te beïnvloeden en betekenissen aan hen over te dragen.
  • Hypothesen toetsen
    Kinderen die een taal leren, hebben niet alles van de eerste keer goed, maar maken veel fouten. Uit de reacties op die fouten leren ze telkens opnieuw bij. Met vallen en opstaan ontdekken ze taalregels. Die regels leren ze allemaal in min of meer dezelfde volgorde.
  • Co-constructie
    Een taal leren gebeurt niet in de eerste plaats door te imiteren, maar door zelf nieuwe taaluitingen uit te proberen. Kinderen produceren dus voortdurend uitingen die ze nooit eerder gehoord hebben.
    Voor het uitproberen heeft een kind anderen nodig. De omgeving waarin een kind taal leert, bepaalt dus sterk zijn taalontwikkeling. Sommige sociale milieus zijn krachtigere leeromgevingen dan andere.

Toelichting:

Drang tot communicatie
Kinderen nemen automatisch aan dat de geluiden die de anderen produceren, betekenis hebben. Die gerichtheid op betekenis helpt kinderen bij het achterhalen van de betekenis van klanken. En als kinderen willen meedoen aan communicatie merken ze dat ze taalmiddelen te kort komen. Vanuit hun omgeving pikken ze daarom woorden en andere elementen op die ze vervolgens, samen met hun non-verbale vermogens, inzetten om hun communicatieve bedoelingen te kunnen realiseren.

Naarmate de eigen taalvaardigheid toeneemt en de gedachten en gevoelens die aan de orde zijn ingewikkelder worden, ontwikkelen de kinderen steeds complexere taalmiddelen. Zo ontstaat het stelsel van communicatieve handelingen dat wij 'taal' noemen. De kloof die kinderen ervaren tussen hun communicatieve bedoelingen en hun beperkte uitdrukkingsmiddelen, is de motor van de taalontwikkeling.

Hypothesen toetsen

Kinderen vormen zich onbewust ideeën over de betekenis van een woord of over de regel die bepaalt of iets in het meervoud of in het enkelvoud staat. Daarbij maken ze gebruik van wat ze al weten of kunnen. Ze toetsen die ideeën aan wat ze anderen horen zeggen. En als ze zelf iets zeggen, kunnen ze uit de reacties van anderen afleiden of ze de juiste regel ontdekt hebben of niet.

Dat regel-ontdekken gaat in een vaste volgorde. Zo ontdekken alle kinderen bvb. eerst de meervoudsregel fiets - fietsen en pas later de regel stad - steden. Zo gaat het ook met regels voor klanken, woordbetekenissen en zinsbouw.

Co-constructie

De taalontwikkeling is meer dan alleen imitatie. Kinderen imiteren ook taal, maar de aanvankelijk geïmiteerde taalelementen verschijnen al snel binnen nieuwe constructies die zij nooit eerder gehoord kunnen hebben.

Voor het leren van een taal hebben kinderen anderen nodig. Men kan echter nog verder gaan en stellen dat kinderen een taal samen met anderen leren; taal leren is 'co-constructie'. Co-constructie komt neer op het gezamenlijk construeren van ingewikkelde verstandelijke en talige vaardigheden. Die constructie bestaat eerst interpsychologisch en wordt vervolgens intrapsychologisch geïnternaliseerd (Leseman, taalforumbijdrage). Bijgevolg zijn taalvaardigheden dus moeilijk te scheiden van (andere) cognitieve vaardigheden. Mensen zetten hun kennis van de wereld en hun algemene cognitieve vaardigheden in voor het verwerven van nieuwe taalvaardigheid. En omgekeerd versnellen nieuwe, meer complexe taalvaardigheden ook het verwerven van kennis en nieuwe algemene cognitieve vaardigheden.

» Bekijk een voorbeeld van een situatie waarin kinderen hun taalvaardigheid aan het uitbreiden zijn


gerelateerde vragen:

  1. Wat is de relatie tussen de talige ontwikkeling en de verstandelijke ontwikkeling?
  2. Wat zijn de meest gunstige omstandigheden voor taalverwerving?
  3. Hoe kunnen volwassenen de taalontwikkeling van kinderen ondersteunen?

Specifiekere vragen:

  1. Is er een verschil tussen het leren van een eerste taal en een tweede taal?
Locatie van deze pagina op het internet: http://www.taalunieversum.org/onderwijs/taalforum/toon_vraag.php?vraagid=87