Woordenschat: artikelen
Literatuuroverzicht
Samengesteld door: Informatiecentrum Taal
Woorden leren tijdens ontdekactiviteiten
M. Kienstra
In: Taal Lezen primair, (2002) nr. 6 (januari)
p. 6-7
In dit artikel een verslag van de ontdekactiviteiten (bieden kinderen de gelegenheid om onder begeleiding van de leerkracht een stukje van de wereld te verkennen en hun ontdekkingen daarbij te verwoorden) in de kleutergroepen op Basisschool De Vlaamse Reus in Amsterdam in het licht van woordenschatontwikkeling (Project Woordenschat van het Expertisecentrum Nederlands). Er wordt kort ingegaan op de achtergrond en de opzet van de activiteiten.
Leerlingen krijgen Koffer met (taal)bagage mee : De Spaarndammer verwacht
veel van effectief woordenschatonderwijs
L. de Vries
In: TooN, jrg. 5 (2002) nr. 4 (april)
p. 8-11
Over een andere aanpak van woordenschatonderwijs: De Koffer van Marianne Verhallen en Dirkje van der Nulft vol effectief woordenschatonderwijs op de Spaarndammerschool in Amsterdam. Hoewel er nog maar kort met deze nieuwe werkwijze gewerkt wordt, lijkt die nu al resultaten op te leveren.
Met woorden in de weer : samen werken aan de opbouw van woordkennis
M. Verhallen, D. van den Nulft
In: JSW, jrg. 86 (2002) nr. 9 (mei)
p. 16-19
In een nieuw programma voor woordenschatuitbreiding staat niet het boek of de methode centraal, maar de leerkracht en de leerlingen. Met de gestructureerde aanpak die in elke situatie en bij alle onderwijsactiviteiten in te passen is, kan de opbouw van woordkennis een routine worden in elke klassensituatie. Woorden leren wordt leuk, zichtbaar en haalbaar gemaakt.
Behulpzaam met de fietspomp : scholen zetten taalbegrip centraal
Y. van der Ree
In: Uitleg, jrg. 18 (2002) nr. 9 (12 juni)
p. 18-29
Op een speelse manier leren kinderen de betekenis van niet-alledaagse woorden kennen. Oudere leerlingen helpen als tutor de jongere met lezen. Naast taalbeleid staat de sociaal-emotionele ontwikkeling hoog op de agenda. Het onderwijskansenbeleid in Vlissingen in de praktijk.
Met woorden in de weer : trainingen in woordenschatonderwijs
Madeleine Gibson
In: JSW, jrg 88 (2004), nr. 9
p.6-9
Goed basisschoolonderwijs is onlosmakelijk verbonden met goede kennis van de Nederlandse taal. En goede kennis van de Nederlandse taal is weer direct verbonden met een goede kennis van woorden, met woordenschat. Om scholen en hun teams te helpen tot een systematische woordenschatopbouw te komen, geven Marianne Verhallen en Dirkje van den Nulft nu al een paar jaar woordenschattrainingen aan basisschoolleerkrachten. Dit artikel gaat in op deze training en laat zien hoe leerkrachten na het volgen van deze training het geleerde toepassen in hun groep.
Woordkennis als basis : werken aan een goede opbouw van woordenschat
Marianne Verhallen; Dirkje van den Nulft
In: JSW, jrg. 88 (2004) nr. 10 (juni)
p.6-9
In dit artikel wordt ingegaan op het proces van woorden leren. Woordkennis komt niet in een keer tot stand. Woordkennis groeit en er zijn verschillende gradaties. Dat betekent dat leerkrachten woorden en hun betekenissen gestructureerd moeten aanbieden en moeten herhalen. De woordenschatdidactiek, waarbij men uitgaat van 4 te nemen stappen (nl.: voorbewerken - semantiseren - consolideren - controleren) helpt daarbij. Maar daarbinnen is het belangrijk dat men uitgaat van het principe van de geleidelijke woordkennisopbouw.
Nieuwe woordenschattoets voor het basisonderwijs hard nodig : leraren
motiveren in plaats van frusteren
P. Stassen, H. Cohen de Lara
In: Toon, jrg. 5 (2002) nr. 9 (november)
p. 6-7
De auteurs geven kritiek op de Leeswoordenschattoets van CITO, deze toets zou de effecten van het woordenschatonderwijs onvoldoende weergeven. In dit artikel beschrijven de auteurs het waarom. Ook met korte reactie van het CITO op de kritiek.
'Toetsuitslag is in orde, maar de boodschap is vervelend' : Citogroep
reageert op kritiek Leeswoordenschattoets
R. de Fijter
In: Toon, jrg. 5 (2002) nr. 10 (december)
p. 20-21
Uitgebreide reactie van de Citogroep op het artikel (in het novembernummer van TooN) van Paul Stassen en Hans Cohen de Lara waarin zij stevige kritiek uitten op de Leeswoordenschattoets.
Scholen maken werk van taalbeleid met het woordenschatproject
Anneke Elenbaas-van Ommen, Suzan Valstar
In: Taal lezen primair, (2003) nr. 9 (januari)
p. 14-16
Het woordenschatproject van het Expertisecentrum Nederlands heeft acht scholen geïnspireerd om te werken aan de vernieuwing van hun taalonderwijs. Dit artikel gaat in op de ervaringen rond het implementatietraject en de plaats die het woordenschatonderwijs nu inneemt op de scholen.
Computer stimuleert taalontwikkeling van leerlingen in de onderbouw
E. Segers
In: Plein primair, jrg. 5 (2003), 1 (17 januari)
p.6
Het computerprogramma 'Schatkist met de muis' levert een positieve bijdrage aan de taalontwikkeling van kleuters, zo blijkt uit het proefschrift waarop taalkundige Eliane Segers deze week in Nijmegen is gepromoveerd. Segers heeft de afgelopen jaren op een groot aantal scholen in Nederland onderzoek gedaan. Bij kinderen die met het programma werkten, was zowel een grotere woordenschat als een verbeterd fonologisch bewustzijn waar te nemen.
Woordenschatsuggesties bij Veilig Leren Lezen
W. Hoogendijk
In: Rotterdam Onderwijs magazine, jrg. 25 (2003), 2 (feb)
p.9
Al jaren verloopt het woordenschatonderwijs in groep 3 moeizaam bij gebrek aan geschikt materiaal. Voor de kleutergroepen zijn er reeds langere tijd programma's beschikbaar waarmee de woordenschat van de kleuters vergroot kan worden. Ook voor de groepen 4 tot en met 8 zijn er sinds jaar en dag materialen voorhanden voor woordenschatuitbreiding
Woordspelletjes in het taalspeellokaal
M. Wellink
In: Het Onderwijsblad, jrg. (2003) nr. 4 (22 februari)
p. 34-35
De Amsterdamse basisschool 'De Amstelmeerschool' heeft een oplossing gevonden voor kleuters met weinig of geen kennis van de Nederlandse taal. In het taalspeellokaal, een apart lokaal, krijgen de taalzwakste leerlingen uit de kleutergroepen vier keer per week anderhalf uur lang extra les. De kleuters lopen een week vooruit op de centrale thema's die in de kleutergroepen worden behandeld. Het gevolg is dat ze het programma twee keer krijgen. Door deze pre-teaching herkennen de kleuters de onderwerpen die behandeld worden, zodat ze geen achterblijvers worden, maar gewoon mee kunnen doen met de rest van de groep.
Spelenderwijs woorden leren kennen. Woordenschatkist, nieuw leesproject
voor basisschoolleerlingen
Rosa Eversteijn
In: Toon, jrg. 6 (2003), nr. 6 (juni)
p. 6-7
Steeds meer basisscholen ontwikkelen zelf projecten om de taalachterstand onder leerlingen aan te pakken. Basisschool de Notenkraker in Hoogvliet heeft een project ontwikkeld waarbij leerlingen zelfstandig met een taalmethode aan de slag kunnen gaan. Door de Woordenschatkisten kunnen leerlingen spelenderwijs hun woordenschat vergroten.
Meer informatie kunt u krijgen bij:
Basisschool de Notenkraker
Inger Trommel
tel.: 010-2957273
website: www.denotenkraker.nl
Een goede woordenschat : de basis voor een geslaagde schoolloopbaan
K. Vernooy
In: JSW, jrg. 87 (2002-2003) nr. 10 (juni)
p. 38-41
Het ontbreken van een goede woordenschat is één van de cruciale factoren waardoor kinderen uit risicogroepen dikwijls mislukken in het onderwijs. Leren als een op taal gebaseerde activiteit is sterk afhankelijk van woordkennis. De aanwezige woordenschat is, naast vlot kunnen lezen, de belangrijkste factor om begrijpend lezen goed te kunnen. Informatie over aandachtspunten bij het vergroten van de woordenschat.
Plaats maken voor woorden : woordenschatontwikkeling
M. Kienstra
In: De wereld van het jonge kind, jrg. 30 (2002-2003) nr. 10 (juni)
p. 345-346
Het leren van woorden is een abstract proces, dat zich grotendeels onzichtbaar afspeelt. Maar het kan met heel concrete middelen worden bevorderd. Binnen interactief taalonderwijs kunnen leerkrachten en leerlingen samen een omgeving inrichten die de woordenschatontwikkeling stimuleren.
"Leerkrachtvaardigheden, daar draait het om" : de implementatie
van interactief taalonderwijs
Elise Schouten
In: Taal lezen primair, (2004) nr. 12 (februari)
p. 15-17
Het Expertisecentrum Nederlands voerde de afgelopen jaren een project uit waarin onderdelen van interactief taalonderwijs zijn ontwikkeld en geïmplementeerd in de groepen 1 tot 4 van een aantal basisscholen. Zo implementeerde basisschool Het Spick in Beesel interactieve vaardigheden rond geletterdheid en basisschool Het Mozaïek in Deventer aan de implementatie van woordenschatonderwijs. Hoe verloopt zo'n implementatieproces? Hoe organiseer je het en wat zijn de aandachtspunten? Intern begeleider van Het Mozaïek en adjunct directeur van Het Spick vertellen over hun ervaringen.
Samenhang in interactief taalonderwijs : mondelinge communicatie, woordenschat
en geletterdheid in onderling verband
Marieke Tomesen, Ingrid Wijskamp, Resi Damhuis
In: Taal Lezen Primair, jrg. 2004, nr. 13 (mei)
p. 19-21
Projecten van het Expertisecentrum Nederlands hebben een hele reeks prototypen opgeleverd voor de verbetering van het taalonderwijs op de basisschool. Dat zijn onder andere prototypen voor interactief taalonderwijs op het gebied van de drie domeinen mondelinge communicatie, woordenschat en geletterdheid. Inmiddels hebben drie scholen proefgedraaid met een integratie van die drie domeinen. In dit artikel wordt een kijkje gegeven in de praktijk van een groep 3.
Woordenschat in de praktijk
Marijke Kienstra
In: JSW, jrg. 89 (2004/2005) nr. 3 (november)
p. 14-16
Met lit.opg.
Een uitgebreide woordenschat is de basis voor een succesvolle schoolloopbaan, vandaar dat veel leerkrachten investeren in specifieke woodenschatoefeningen. Dat levert niet altijd het gewenste resultaat op. Dit artikel laat zien dat woordenschatonderwijs aan effectiviteit wint wanneer er goede balans is tussen instructie en oefeningen aan de ene kant en betekenisvolle taalactiviteiten aan de andere kant.
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
