Interparlementaire Commissie (IPC)
Brussel, 20 februari 2006
In het gebouw van het Vlaams Parlement in Brussel lieten de Nederlandse en Vlaamse parlementsleden van de Interparlementaire Commissie van de Nederlandse Taalunie zich tijdens een hoorzitting voorlichten over de totstandkoming en de impact van de 'nieuwe spelling'.
De IPC had de algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie, Linde van den Bosch, en zes betrokken deskundigen uit onderwijs en media uitgenodigd om hun zienswijze te geven.
Een nieuwe spelling? Een nieuwe Woordenlijst! Hiermee begon de presentatie van de Taalunie. Linde van den Bosch lichtte de vijf uitgangspunten voor de herzieningsprocedure toe:
- continuïteit
- actualiteit
- uniformiteit
- toegankelijkheid
- beperkte impact
Met voorbeelden toonde ze aan dat de impact van de veranderingen heel beperkt is. In de populaire roman van Jan Siebelink Knielen op een bed violen zouden niet meer dan 6 woorden veranderen als hij werd aangepast aan de spelling van 2005. In twaalf edities Volkskrant waarin 46.000 unieke woorden voorkomen, zouden in totaal 23 woorden moeten veranderen. 25 woorden worden nu al correct gespeld volgens de Woordenlijst 2005. Dit komt doordat de Woordenlijst 2005 beter aansluit bij hoe men nu al spelt, aldus Van den Bosch.
Dat nu alle naslagwerken dezelfde spelling hanteren is een enorme verbetering. Daarmee is een einde gekomen aan de verwarrende situatie dat Van Dale en andere woordenboeken een aantal woorden anders spelden dan de officiële woordenlijst.
Na de presentatie van de Taalunie kwamen aan het woord: Volkskrantjournalist Bas van Kleef als woordvoerder van het 'platform witte spelling', Ruud Hendrickx, de taaladviseur van de VRT en Jaap Woestenburg, directeur van TALO en ontwikkelaar van spellingsoftware. Uit de onderwijswereld kwamen Rita Rymenans van de Vlaamse Vereniging voor het Onderwijs in het Nederlands, Ton Hendrix van het Cito en Nicole Swyngedouw namens de Vlaamse Educatieve en Wetenschappelijke Uitgevers aan het woord.
De leden van het 'platform witte spelling' zijn van mening dat de aanpassingen in de Woordenlijst geen verbetering zijn; er moet meer worden opgezocht, de schrijfwijze van sommige woorden is onlogisch en er verandert meer dan oorspronkelijk aangekondigd. Van Kleef stelde verder dat de media in het voortraject onvoldoende zijn gehoord. De mening van Hendrickx van de VRT stond hier lijnrecht tegenover. De spelling is juist consistenter geworden en er zijn kwesties beregeld waarvoor vroeger geen regels bestonden. Dat biedt gebruikers meer houvast. Ook de afstemming tussen woordenboeken is een groot voordeel. Van Woestenburg juicht eveneens eenheid in de spelling toe. De rommelige situatie in het Duitse taalgebied, waar hij voor verschillende uitgevers verschillende woordenlijsten bijhoudt, moet hier voorkomen worden. Ook wijst hij op het feit dat er geen goede spellingchecker kan worden gemaakt voor woordenlijsten van beperkte omvang, zoals mogelijk de 'witte spelling'.
Volgens de onderwijsdeskundigen zal vooral het basisonderwijs niet al te veel merken van de veranderingen. Ook voor het voortgezet onderwijs is de impact beperkt. Educatieve uitgevers kiezen zelf op welke manier en wanneer ze hun uitgaven aanpassen, als dat al nodig is. Ouders zullen niet op kosten worden gejaagd door de aanschaf van nieuwe boeken voor hun schoolgaande kinderen.
In de discussie die volgde, werden de Nederlanders soms met hartstocht door de Vlamingen opgeroepen om niet met twee spellingen te gaan werken. In Vlaanderen heeft men jarenlang vooral last gehad van de dubbelspelling die van 1954 tot 1995 gold. Oud-voorzitter van de IPC Dirk De Cock wees erop dat alternatieve spellingen binnen één taalgebied niet goed zijn voor het prestige van een taal. Hij zei dat spelling conventie is waarover afspraken worden gemaakt en meer niet. Daarnaast riep hij op om het onderwijs niet te belasten met een alternatieve spelling.
IPC-lid Dany Vandenbossche, jurist van beroep, meldde dat hij het liefst helemaal geen spellingwijzigingen wenst. Hij volgt hiermee het standpunt van Bas van Kleef. 'Als we vijftig juristen laten discussiëren over één bepaald artikel, dan komen we wellicht in dezelfde discussie terecht. Blijf zo veel mogelijk van de spelling af'.
Geruststellend was de bijdrage van het Genootschap Onze Taal, bij monde van taaladviseur Wouter Wingerden. 'De witte spellinggids zal zo veel mogelijk aansluiten bij de officiële woordenlijst. De gewone taalgebruiker zal er niet veel van merken, er zullen vooral meer spellingvarianten worden opgenomen'. Wingerden complimenteerde de Taalunie met de Leidraad (het gedeelte waarin de regels worden uitgelegd) bij de woordenlijst van 2005, die veel instructiever is dan die van 1995.
Het Nederlandse parlementslid Szolt Szabo stelde, al voordat de discussie was afgerond, dat naar zijn idee voldoende duidelijk was geworden dat het bij het verzet van de media om 'een storm in een glas water' ging. Ook deelde hij mee dat een maatregel van bestuur opgevolgd moet kunnen worden.
Voorzitter van de IPC Bart Caron meldde na afloop wat voor hem de belangrijkste uitkomst was van de hoorzitting: het door de algemeen secretaris aan het eind van haar betoog genoemde voornemen van de Taalunie om bij toekomstige actualiseringen van de officiële woordenlijst te zorgen voor een breder draagvlak onder professionele gebruikers van de spelling, zoals journalisten en docenten.
Bekijk hier de presentatie (PowerPoint) van de Taalunie of lees het integrale verslag (PDF, 277 kB) van de hoorzitting.
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
