Huib Boogert, De Telegraaf, 24 december 2005
Nederlandse Taalunie garandeert komende decennia rust op spellingfront
WITTE VLEKKEN in Groene Boekje
Tien jaar geleden werd het nieuwe Groene Boekje ontvangen met een golf van kritiek, omdat de taalgebruikers veel fouten én 'witte vlekken' ontdekten. Die tekortkomingen zijn nu weggewerkt. Het achterstallig onderhoud aan de spellingregels is uitgevoerd. Over tien jaar zullen slechts minimale wijzigingen nodig zijn.
Dat is de boodschap van de Nederlandse Taalunie aan (vooral) de opstandige verslaggevers en leraren Nederlands, die vorige week te hoop liepen tegen de inhoud van het nieuwe Groene Boekje. 'Veel te veel veranderingen, te weinig begrijpelijk, te weinig logica', waren de bijna wanhopige verwijten van de dagelijkse taalgebruikers. De weerstand groeide deze week met de dag. Een aantal kranten kondigde zelfs aan, het Groene Boekje 2005 te zullen boycotten.
Opposanten
Volgens Linde van den Bosch (algemeen secretaris van de Taalunie) en Dirk Geeraerts (lid van de Werkgroep Spelling van de Taalunie) wordt de discussie te veel toegespitst op afzonderlijke woorden. "Het valt ons op dat slechts weinig opposanten de herschreven spellingregels in hun onderlinge verband zien. Het blijft bij discussie over 'vedettedom' versus 'sterrendom' en het afbreken van het woord Frankrijk. Maar vedette heeft al sedert het vorige Groene Boekje (1995) twee meervouden, waardoor het woord geschreven wordt als 'vedettedom' en niet als 'vedettendom'. Dat thema is dus tien jaar al afdoende geregeld. En wat het afbreken van Frankrijk als 'Frankrijk' betreft: dat is gewoon een foutje. Kan gebeuren."
Senior projectleider (van onder meer de spellingwijzigingen) Johan Van Hoorde erkent volmondig dat de woordenlijst in de nieuwe uitgave van het Groene Boekje niet perfect is. "Er bestaat geen ideale maatschappij, er bestaat dus ook geen ideale spelling. Maar met de hand op het hart: we hebben alle spellingthema's die onze taal kent voor eens en voor altijd zo volledig en zo uitgebreid mogelijk geprobeerd te formuleren, met in het achterhoofd de gedachte: dan zijn we daar voorgoed van af."
"Voor alle taalprincipes zijn nu goede en logische regels opgesteld. Het punt is nu bereikt dat al het achterstallig onderhoud in de spellingregels is gedaan en dat we ons de komende tientallen jaren kunnen beperken tot 'normaal onderhoud'. Over tien jaar zal er gegarandeerd geen discussie meer ontstaan als deze. De benodigde wijzigingen zullen dan slechts actualiseringen van ondergeschikt belang zijn."
Dirk Geeraerts drukt zijn prognose als volgt uit: "Voor de korte termijn voorzie ik uiteraard wel wat leerproblemen omdat er regels zijn geherformuleerd en er woorden zijn veranderd. Maar voor de lange termijn voorzie ik alleen maar winst. De zaken zijn nu goed geregeld voor de komende tientallen jaren. De taalgebruiker moet met ingang van volgend jaar even door de zure appel heen bijten, maar dan kan hij ook jaren vooruit."
Overigens zetten de Taalunie-woordvoerders zich heftig af tegen de beweringen dat kranten en boeken door de nieuwe spelling onleesbaar zullen worden. "Dat is gewoon onzin. De praktijk zal anders uitwijzen. In het nieuwe Groene Boekje worden immers maar een kleine 900 woorden anders gespeld dan in de versie van 1995." Als bewijs heeft de Taalunie het nummer van De Telegraaf van afgelopen woensdag digitaal gecontroleerd op 'omspelwoorden', te weten woorden die vanaf volgend jaar augustus anders worden geschreven dan nu. Op alle redactionele pagina's werden slechts 22 van dat soort woorden gevonden, uiteenlopend van eenderde (wordt: een derde), privé-kliniek (wordt: privékliniek) tot Tweede-Kamerlid (wordt: Tweede Kamerlid).
Respect
"Op die pagina's stonden in totaal 49.310 woorden. Dus die 22 veranderingen belopen slechts 0,045 procent van het totaal. Een controle die het Belgische dagblad De Standaard zelf uitvoerde volgens dezelfde methode, kwam uit op 0,04 procent", aldus Johan Van Hoorde.
"Op grond van deze berekeningen vraag ik enig respect voor de feiten." Overigens kan de Taalunie zich voorstellen dat de nu geformuleerde spellingregels de indruk wekken dat 'alles weer overhoop is gegooid'. Volgens de Taalunie dient zich echter een ander perspectief af te tekenen. "We hebben ons sterk gericht op alle vragen die de afgelopen jaren zijn binnengekomen bij de diverse taaladviesdiensten in Nederland en België, ook bij onze eigen taaldatabank. De spellingproblemen die we daar hoorden hebben we als vertrekpunt genomen voor de herformulering van de spellingregels, met inachtneming overigens van het ministeriële Spellingbesluit 1994. We hebben - naar onze overtuiging - een hoop inconsequenties en onlogica uit de woordenlijst van 1995 verwijderd. De regeltjes zijn nu duidelijker en uitgebreider in de Leidraad opgenomen."
De noodkreet van de opstandelingen beantwoordt de Taalunie met een eigen noodkreet. Dirk Geeraert: "Fiets nu niet wéér door die nieuwe spelling heen. De verwarring van tien jaar geleden - ook met de verschillen tussen het Groene Boekje en de Van Dale - is met nieuwe regels weggewerkt. Alle naslagwerken zitten nu op dezelfde lijn. Laat nu niet opnieuw verwarring ontstaan."
"We begrijpen het signaal van de protesteerders heel goed. Ze zenden de boodschap uit: doe ons dit niet meer aan. Het antwoord is klip en klaar: dat zal niet meer gebeuren. De komende decennia heerst er rust op het spellingfront."
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
