sessie 5. Zorg
In de zorg kan taal- en spraaktechnologie worden ingezet om de communicatie tussen mens en machine natuurlijker en efficiënter te laten verlopen en om allerlei vormen van zorg op maat te kunnen aanbieden en daardoor zorgverlening betaalbaar te houden. Door de juiste hulpmiddelen te ontwikkelen en tijdig in te zetten kunnen ouderen, bijvoorbeeld, langer zelfstandig in hun vertrouwde leefomgeving blijven wonen. Op deze manier kan de vraag naar zorg worden verlicht. In deze sessie worden enkele voorbeelden getoond van het gebruik van taal- en spraaktechnologie in de zorg.
Toni Rietveld (St Maartenskliniek): Organisatorische vragen bij taal- en spraaktherapie op afstand.
In deze bijdrage wordt een aantal organisatorische vragen aan de orde gesteld bij de toepassing van spraak- en taaltherapie op afstand. De bespreking van die vragen zal geschieden mede aan de hand van een spraaktherapie op afstand die door de Sint Maartenskliniek in Nijmegen en de Faculteit der Letteren van de RU Nijmegen is ontwikkeld: EST: E-learning Speech Therapy. Een korte demonstratie van die therapie zal worden gegeven.
Frank Allemeersch (Sensotec): De Audiokrant, een hybride krant voor personen met een leesbeperking.
Voor personen met een leeshandicap is de toegankelijkheid tot kranteninformatie allesbehalve evident. Er bestaan dan ook al sinds enkele jaren speciale voorzieningen om deze toegankelijkheid te bewerkstelligen. In Vlaanderen zijn dat de initiatieven Braillekrant en DiGiKrant (gecoördineerd door de vzw Kamelego), waarbij respectievelijk een extractie van de krant in Braille en een volledige krant in digitale vorm wordt aangeboden. De Braillekrant op papier is zonder hulpmiddelen te lezen. Voor het lezen van de krant in digitale vorm dient men te beschikken over een pc uitgerust met vergrotingssoftware, synthetische spraakoutput en/of een braille leeslijn. De beperking tot lezers, met kennis van braille, of die kunnen beschikken over een pc met extra uitrusting gecombineerd met een voldoende basiskennis in pc-gebruik, heeft als gevolg dat het gedeelte van de doelgroep dat de krant kan lezen toch nog vrij beperkt blijft. Anderzijds is er sinds 2004 voor wat betreft de gesproken boeken voor personen met een leeshandicap zowel in Vlaanderen als in Nederland de overstap gemaakt van verspreiding op cassette naar verspreiding op data-CD. Voor de verstrekking op CD maakt men gebruik van de internationale DAISY standaard, waarmee zowel audio als tekst op eenzelfde drager kan geplaatst worden. Voor het beluisteren van de Daisy cd's bestaan er specifieke voorleesapparaten en ongeveer iedere regelmatige gebruiker van gesproken boeken in Vlaanderen en Nederland beschikt ondertussen over zo'n (draagbaar) voorleesapparaat. Het gaat hierbij om een paar tienduizend dergelijke apparaten. Binnen het STEVIN-project AudioKrant wordt dagelijks een versie van de krant geproduceerd die conform is met de Daisy standaard en kan voorgelezen worden met die voorleesapparaten. Vanwege het tijdskritische karakter van de productie van een krant, is het uitgesloten dat men, zoals voor de productie van gesproken boeken, gaat gebruik maken van voorlezers. De aanwending van spraaktechnologie (synthetische spraak) en hoogtechnologische taaltechnologie (voor de optimalisatie ervan) bracht hier echter de oplossing.
Leo de Raeve (ONICI): HATCI: Hulp bij Auditieve Training na Cochleaire Implantatie, gebruikmakend van Automatische Spraakherkenning.
Het STEVIN-project HATCI richtte zich op de ontwikkeling van een computerpakket dat gebruik maakt van automatische spraakherkenning (ASH) om het gehoor van slechthorende en dove personen te training, na aanpassing van een hoorapparaat of cochleair implantaat. In de applicatie werd vooraf opgenomen spraak, al dan niet ondersteund door het lipbeeld, aan de patiënt aangeboden. De herhaling van deze uiting wordt opgenomen en beoordeeld d.m.v. ASH. Gedurende het 8 maand durende demonstratieproject werd in eerste instantie leermateriaal aangemaakt, opgenomen en voorzien van een annotatie van verwachte herhalingsfouten. Parallel werd de gebruikersinterface ontwikkeld en de ASH aangepast aan deze taak. De applicatie kan ingezet worden als meetinstrument of als therapeutisch instrument. In het eerste geval beperkt de functionaliteit zich tot het registreren van het aantal woorden dat per minuut correct kan worden herhaald. De computer houdt de herhalingsfouten bij en berekent een score per foutsoort. In het tweede geval wordt feedback gegeven aan de patiënt. Binnen het project werd gezocht naar een optimale manier van feedback. Bij gebruik van automatische spraakherkenning is er verhoogde kans op verkeerdelijk gedetecteerde fouten (valse positieven), wat erg storend zou zijn voor de patiënt en mogelijk het leerproces nadelig zou beïnvloeden. De keerzijde van de medaille is dat ook een substantieel aantal fouten ongedetecteerd blijven. Toch werd een detectie niveau van 60 à 70% bereikt bij een valse alarm score onder de 5%. Bij deze scores bleek uit veldtesten duidelijk dat dit ondersteuningmiddel reeds onder deze omstandigheden een positief effect had op het leerproces.
| vorige sessie |
| volgende sessie |
26 januari 2012
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
