Iedere leraar ook een leraar Nederlands?
Waarom het vak Nederlands niet afschaffen? Leerlingen schrijven werkstukken over geschiedenis, houden spreekbeurten over biologie, discussiëren tijdens de godsdienstles... Het Nederlands zit in elk vak. Laat de leraar Nederlands zijn collega's in andere vakken coachen, zodat zij de schrijf- en leesles kunnen geven. Of moet de leraar Nederlands in de klas blijven? De discussie woedt volop.
Afschaffen en overlaten aan de andere leraren?
Wat vinden leraren Nederlands?
Meer dan 70% van de Nederlandse en de Vlaamse leraren staat overwegend negatief tegenover het idee om Nederlands op te nemen in andere vakken. 'Ik ben geen coach. Ik ben lesboer,' en: 'Als ik had willen coachen had ik beter naar een voetbalclub of een bedrijf kunnen gaan,' waren typerende uitspraken. Ook zijn er leraren die het idee niet slecht vinden, maar alleen als aanvulling op het vak Nederlands en niet ter vervanging. Ruim de helft van de leraren in Suriname vindt het juist een goed idee. Al met al vinden de meeste leraren in het Nederlands taalgebied dat Nederlands een vak apart moet blijven.
/>
Heeft het vak toekomst? Ja!
Is het vak Nederlands over vijftien jaar verdwenen? Misschien gaat de globalisering zó hard dat we straks alleen nog maar Engels spreken, hoor je wel eens zeggen. Of Chinees. Ook gaan er stemmen op om het Nederlands op te laten gaan in andere vakken. Van alle groepen die zijn ondervraagd, hebben de leraren Nederlands uit Nederland nog het meeste vertrouwen in de toekomst van hun vak: daar is 79% ervan overtuigd dat hun vak op school nog minstens vijftien jaar blijft bestaan.
Alle leraren zijn ook taalleraren
In Vlaanderen spreekt ongeveer 16% van de leerlingen in het basisonderwijs
en 20% in het secundair onderwijs thuis geen Nederlands. Uit
de resultaten van het PISA-onderzoek(1) blijkt dat de kloof tussen de
schoolprestaties van wie thuis wel of niet Nederlands spreekt nergens
zo groot is als in Vlaanderen.
Hoe dit komt? Taalachterstand bemoeilijkt het leerproces in de klas
én het beantwoorden van vragen bij toetsen en examens. Daarom
is het belangrijk dat álle leraren voortdurend proberen bij te dragen
tot méér taalvaardigheid, ook de leraar wiskunde of esthetica. De
verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de taalleraar, maar bij het hele
schoolteam. Zo wordt elke leraar een beetje taalleraar.
Frank Vandenbroucke, minister van Werk, Onderwijs en Vorming, Vlaanderen
1 Het PISA (Programme for International Student Assessment) is een driejaarlijks onderzoek onder
15-jarige leerlingen in een groot aantal landen. PISA test vaardigheden in wiskunde, lezen en
natuurwetenschap.
Ze moeten leren (weer) lol te krijgen in taal
'De aanleiding om ons onderwijs te willen veranderen is dat leerlingen
voor Nederlands amper meer gemotiveerd zijn. We hebben hier leerlingen
die al in groep 6 zeer gefrustreerd zijn geraakt over spelling en
grammatica; die denken: dat kunnen we toch niet. En dan begint het
in het voortgezet onderwijs gewoon weer opnieuw. Wij stellen alleen
nog maar weer eens vast dat ze het niet kunnen. Wat moeten zulke
leerlingen met het wederkerig voornaamwoord? Ze moeten leren
(weer) lol te krijgen in taal. Met het reguliere onderwijs Nederlands
blijft je geen andere rol over dan die van politieagent. Je creëert geen
leermoment.'
Mening van dhr. Boon, docent Nederlands aan het ORS Lek en Linge,
Culemborg, waar men Nederlands gedeeltelijk geïntegreerd heeft.
Bron: Helge Bonset, Dirkje Ebbers, Nederlands in het vmbo: interviews en casestudies.
Enschede: SLO, Nederland, 2007, p. 16.