Wat spreken Surinamers thuis?
Van de volwassenen en leraren in Suriname zegt ongeveer 30% in het Nederlands te zijn opgevoed. Van de leerlingen spreekt maar 17% thuis alleen Nederlands. Meer dan 80% van de leerlingen spreekt thuis verschillende talen. Leerlingen noemen Nederlands het vaakst als een van de belangrijkste vakken op school.
Surinaamse leerkrachten spreken niet alleen Nederlands in de klas
Voor veel kinderen in Suriname is Nederlands niet de taal die ze thuis
spreken. Nederlands leren ze pas echt op school. Als leraren de thuistaal
van leerlingen kennen, kunnen ze die als extra taal in de les gebruiken.
Bijvoorbeeld om extra uitleg te geven bij aardrijkskunde of geschiedenis,
om de betekenis van Nederlandse woorden te verklaren of om
ervoor te zorgen dat leerlingen zich meer op hun gemak voelen. Het
is natuurlijk alleen te doen als bijna alle leerlingen in de klas dezelfde
thuistaal hebben. Als dat niet zo is - en ook dat komt veel voor - kunnen
ze misschien Sranan als extra taal gebruiken. De meeste leraren en
leerlingen kennen die taal.
Uit een proefonderzoek van de Nederlandse Taalunie in juni 2007
blijkt dat veel leraren andere talen gebruiken.. Natuurlijk gebruiken de
leraren vooral Nederlands (333 keer genoemd). Maar volgens de leerlingen
spreken ze ook wel eens Sranan (137), Engels (89), Aucaans (27),
Javaans (7), Portugees (6), Sarnami (5). Verder worden nog vier andere
talen genoemd. De leerlingen zelf gebruiken met hun leraren behalve
Nederlands (326) vooral Sranan (70), Engels (56) en Aucaans (26).
Sjaak Kroon, Universitair hoofddocent, Faculteit Communicatie en Cultuur,
Universiteit van Tilburg, Nederland
Saramaccaans
James Bosse is 12 jaar en zit in de vierde klas van de Kapitein Mangoschool in een dorp aan de boven-Suriname in het binnenland. Hij vindt woordjes lezen en schrijven het leukste bij Nederlands. Hij vindt het bijzonder dat hij Nederlands leert op school. Zijn ouders verstaan die taal niet. Thuis vertelt hij aan zijn ouders in het Saramaccaans wat hij in zijn schoolboeken leest.