Lezen inktapen meer dan gewone stervelingen?
Docent Nederlands Frank van Doeselaar met zijn ‘inktapen’: ‘Leerlingen praten onderling over boeken. Ze komen in contact met mensen die anders denken en anders lezen.’
‘Literatuur betekent veel voor mij,’ knikt Darlene Keydeniers (17). ‘Ik lees elk jaar meer dan vijftien boeken. Ik zou niet weten wat ik zou moeten doen als ik mezelf niet af en toe kan verliezen in een goed boek.’ Volgens het Taalpeilonderzoek lezen we steeds minder boeken. Maar dat geldt niet voor inktapen. Elk jaar bekronen scholieren uit Nederland, Vlaanderen en Suriname hun eigen favorie- te schrijver met de Inktaap. Ze selecteren een boek uit de win-naars van de drie ‘grote’ literaire prijzen in het Nederlandse taalgebied: de Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs en de Libris Literatuur Prijs.
Lezen uit vrije wil
De vijf ‘inktapen’ van SSG Nehalennia in Middelburg zijn vijfdejaars vwo. Gemiddeld lezen ze per jaar acht boeken verplicht en een tiental uit vrije wil. De vier Vlaamse ‘inktapen’ zijn vijfdejaars studenten podiumkunsten woordkunst-drama aan de Kunsthumaniora in Antwerpen. Zij moeten voor school zes boeken lezen, uit vrije wil doen ze er nog eens drie tot tien bij. ‘Literatuur is veel meer dan alleen lezen,’ vindt Jana Rymen. ‘Met de Inktaap discussieerden we uitgebreid over het thema en de stijl van elk boek. Voor ons niet echt nieuw, want dat doen we ook met poëzie op school en daar word je echt “rijk” van.’ Joost Hintzen knikt: ‘Dankzij de Inktaap ben ik meer boeken gaan lezen. Robert Vuijsje had ik al gelezen en Over de liefde van Doeschka Meijsing had ik anders wellicht nooit gelezen.’
Marleen Vertongen, leraar teksttheater (tweede van links):
‘In mijn lessen maak ik ruimte voor een vurig moment:
een leerling vertelt waarom je dat boek of dichtbundel moet lezen.’
Modern of klassiek
Of jongeren alleen moderne auteurs lezen? Eefje Boot houdt van de mix: ‘Ik lees graag en veel. Mijn lievelingsauteurs? Thomas Rosenboom en Gerard Reve. Maar ook van Multatuli ben ik een grote fan.’ Ook Willem Elsschot en Hugo Claus worden meteen genoemd. Opvallend: de jongeren maken hier geen onderscheid meer tussen vertaald werk en van oorsprong Nederlandstalige boeken. Passeren de revue: Federico Garcia Lorca, Gabriel Garcia Marquez, Franz Kafka, John Steinbeck, Agatha Christie en Aristoteles. Vwo’er Eefje leest niet alleen deze Griekse wijsgeer, ze houdt ook van Piet Paaltjens, Nescio, Ferdinand Bordewijk en Joost van den Vondel.
Langdradig
Waardoor laten jongeren zich leiden bij hun boekenkeuze? Voor bijna alle jongeren is het genre en/ of thema het belangrijkste criterium. De meesten kiezen ook vlugger een boek waarvan ze de auteur kennen of een boek dat een nominatie of prijs kreeg. ‘Voor mij is een boek geslaagd als het een moraal heeft, vlot leest, niet té ingewikkeld en niet langdradig is,’ voegt Parisa Jahan toe. Niet elke zeventienja- rige heeft al een of meer favoriete schrijvers. Vaak zijn ze nog aan het zoeken. Jasmine Hackert: ‘Ik vind het belangrijk dat mensen lezen, dat ze een idee krijgen wat lezen is. Lezen vergroot je denken.’
www.inktaap.org