‘Ik haat restaurants met het bordje
Hier spreekt men Nederlands’
De reizigers op Schiphol en Zaventem sleuren met koffers, dralen voor monitors met vluchtinformatie en zwaaien naar thuisblijvers. Een op de vijf reislustige Nederlanders en Vlamingen hoopt in het buitenland zijn eigen taal te horen uit de mond van een gids of hostess. Hoeveel Nederlands stoppen reizigers in hun koffer?
‘Ik zou het wel charmant vinden als ze me in Polen met enkele zinnetjes Nederlands opwachten,’ lacht Marleen Zuijderdijn. Ze staat aan een KLM-incheckbalie in Schiphol voor een zakenreis en weet bijna gegarandeerd dat de contacten met haar zakenpartners ginder in het Engels zullen verlopen. ‘Maar daar maak ik geen probleem van. Ook als ik reis, heb ik geen heimwee naar Nederland of het Nederlands. Ik vind het wat zielig als een toe- rist al na enkele dagen op zoek gaat naar het Holland House of de dichtstbijzijnde zaak waar ze bitterballen serveren. Ik overleef wel enkele weken zonder’.
Marleen Zuijderdijn: ‘Ik overleef wel enkele weken zonder bitterballen.’
Vlaamse frites
Na een half uurtje Schiphol weet je al niet meer dat je op Nederlands grondgebied bent: de Engelse taal overheerst op menukaarten, reclames aan winkelramen en op de weg- wijzers van de ene terminal naar de andere. Toch duikt er een weg- wijzer met daarop ‘Vlaamse frites’ op. Wil Schiphol de reizigers toch nog een huiselijk gevoel meegeven? Eenmaal in het buitenland willen veel Nederlanders in hun vakantie geen Nederlands meer horen.
Peter, die samen met collega Jan naar Kabul in Afghanistan reist, deelt die afkeer: ‘Ik was ooit in het Spaanse Torremolinos. Daar heb je soms de indruk dat er een nieuwe Nederlandse kolonie ontstaat. Alles gebeurt er in het Nederlands: zuipen, dansen, lachen... Nou, daar blijf ik het liefst zo ver mogelijk van weg.’
Charmant
Elke dag zon of een mondje Nederlands praten? De meeste toeristen zullen voor het eerste kiezen, zo ook Jennifer Yip en Adri Kranenburg. Ze trekken met dochters Julia en Eveline een weekje naar Rhodos om zoveel mogelijk zon te plukken. Adri: ‘Daar hoeft geen Nederlandstalige hostess voor ons klaar te staan, de meeste Grieken zullen het Engels wel machtig zijn.
Engels is trouwens een van de twee voertalen binnen ons gezin.’ Jennifer Yip: ‘Ik groeide op in het Engelssprekende gedeelte van Canada, met onze dochters spreken we thuis Engels en Nederlands.’ Enkele jaren terug woonden ze op Aruba, ver van Nederland, maar toch een plek waar het Nederlands nog alomtegenwoordig is. Adri: ‘Ik hou van het Nederlands zoals het buiten Nederland wordt gesproken. Vlamingen en Surinamers spreken toch zulk een charmant en mooi Nederlands.’
Adri: ‘Vlamingen en Surinamers spreken toch zo’n charmant en mooi Nederlands’
Deuren en harten
KLM-hostess Sandra is ruim een derde van het jaar in een ver buitenland: ‘Nederlanders hebben de zeven wereldzeeën bedwongen en lijken avontuurlijker dan Vlamingen. Als het moet vragen ze in Peking in het Nederlands de weg naar het Tienanmenplein.’ Vlamingen hebben een andere attitude, zo blijkt op de luchthaven van Zaventem.
Karel Claes staat samen met zijn gezin klaar om naar Lissabon te vliegen voor een fietsvakantie: ‘Ik ken al enkele woordjes Portugees. Ik vind het belangrijk om in elk land waar ik naartoe reis minstens enkele woorden te kunnen spreken. Dat opent snel deuren en harten. Evengoed is het fijn als je naar een vreemd land trekt en er daar plots iemand onverwacht Nederlands spreekt. Voor het overige bezoek ik op reis liefst authentieke plekken en maak ik een grote omweg om restaurants met het bordje: “Hier spreekt men Nederlands”. Die mentaliteit haat ik echt.’
Spanduk
Een groot gedeelte van de Belgische luchthaven is gereserveerd voor een terminal waar de chartervluchten vertrekken. Voor zonvakanties naar Turkije, Tunesië, Egypte, Spanje of Griekenland moet je daar zijn. ‘Vier jaar heb ik in Indonesië gewoond,’ vertelt Kat Vanoverstraeten, ticket in de hand. ‘Door de jarenlange aan- wezigheid van de Nederlanders in Indonesië gebruikt vooral de oudere generatie nog heel veel Nederlands. Je moest er altijd op je hoede zijn met commentaar of kritiek, want er was wel altijd iemand in de buurt die er iets van begreep.
Het Bahasa Indonesia is doorspekt met Nederlandse woorden zoals generasi, adopsi, kampiun, posbus, spanduk. Toen ik het Kraton in Yogyakarta bezocht sprak de gids echt perfect Nederlands. Toen hij hoorde dat ik uit Vlaanderen kwam vroeg hij mij om het boek De Leeuw van Vlaanderen van Conscience op te sturen. Daar had hij over geleerd op school in het vak Nederlandse literatuur. We hebben hem het boek laten bezorgen. Hij was in de wolken.’ Er is dus nu in Indonesië een privébibliotheek met Max Havelaar én De Leeuw van Vlaanderen.