'Op training vliegen de ziekten heen en weer'
LIEFDE IN TWEE TALEN
Van het Antwerpse GBA naar Ajax Amsterdam was voor Jan Vertonghen maar een kleine voetbalstap, maar de overgang van het zachte Vlaams van zijn geboortedorp naar de soms ruwe straattaal van Amsterdam was wél een schok in het leven van de opgroeiende voetbalvedette. Het belet hem niet om met de Amsterdamse Sophie de Vries de taal van de liefde te spreken.
"Krijg de tering!", antwoordt Jan Vertonghen op de vraag wat het populairste scheldwoord is op het oefenveld van Ajax Amsterdam. "Tijdens een training vliegen de ziekten heen en weer. Dat taaltje spreek ik intussen vrij behoorlijk. Maar als ik even niet oplet of wanneer het van diep vanbinnen komt, dan vloek ik nog met het oervlaamse godverdomme."
Op het brutale af
Jan Vertonghen woont intussen al zes jaar in Amsterdam. Hij was een van de Vlaamse voetbaltalenten die in de periode van samenwerking tussen Germinal Beerschot Antwerpen en Ajax Amsterdam boven de Moerdijk gingen voetballen. "Je leert onmiddellijk veel assertiever te worden. Nederlanders en vooral Amsterdammers zijn rechtuit, op het brutale af. Dan moet je je als brave Vlaming even schrap zetten."
Stille jongen
Vriendin Sophie de Vries herinnert zich Jan Vertonghen als een stille jongen, die eerste weken toen hij bij haar in de klas kwam: "Dat was in het vmbo, wat jullie een aso-opleiding noemen." Sophie groeide op in Amsterdam: "Maar dat betekent niet dat ik de straattaal kan spreken die hier onder jongeren welig tiert. Ik begrijp die natuurlijk wel, maar van mijn ouders moest ik netjes leren praten."
Melodie
De roots van Jan Vertonghen liggen in het Oost-Vlaamse Tielrode. "Omdat mijn ouders beiden van andere gemeentes kwamen, heb ik nooit het plaatselijke dialect gesproken. AN sprak ik ook niet, eerder tussentaal." Na zes jaar Amsterdam is de taal van Vertonghen wel geëvolueerd. Hij spreekt een vrij keurig Nederlands maar de melodie van zijn spreken blijft Oost-Vlaams. "Wanneer ik terug in Vlaanderen bij familie of vrienden ben, dan spreek ik, denk ik, net zoals zes jaar geleden. Niemand vindt dat ik 'Hollands' klink. Maar omgekeerd begrijpen Nederlanders hier nauwelijks iets wanneer ik met collega Thomas Vermaelen plat dialect praat. Nederlanders proberen vaak ons 'Vlaams' te imiteren. Maar verder dan 'allez, manneke' of eens een 'gij' raken ze niet. Ook Sophie denkt dat ze wat Vlaams kent, maar het lukt haar gewoon niet."
Megakritisch
Sophie houdt wel van de Vlaamse tongval van haar voetballende vriend: "Ik vind het een poëtische taal. Het klinkt beeldend en vlot." Taal neemt een belangrijke plaats in haar leven in, ze studeert bijna af als theatermaker: "De theaterwereld is een megakritische omgeving", weet ze. "Net als Ajax", grinnikt Jan Vertonghen.