Vlotte omgangstaal wint overal terrein
TAALPEILONDERZOEK
Dialecten en streektalen zijn op hun retour, hoor je vaak. Maar is dat ook waar? Wat spreken Vlamingen en Nederlanders in het gezin, in de winkel, op het werk of op school? Een Taalpeilenquête onthult opmerkelijke feiten.
De trend is onmiskenbaar: dialecten en streektalen lijken op hun retour. Zowel in Nederland als in Vlaanderen vinden mensen dat hun ouders vaker een streekgebonden taal gebruiken dan zij zelf in hun eigen gezin. In Vlaanderen spreekt nog wel 70 procent van de ouders onderling dialect of streektaal. Maar 65 procent doet dat tegen hun kinderen. En aan die kinderen zelf kun je nog maar in 56 procent van de gevallen horen uit welke streek ze komen. In Nederland gaat het allemaal nog sneller. Daar loopt het dialecten streektaalgebruik terug van 38 procent (ouders onderling), via 34 procent (ouders-kinderen), tot 25 procent (hoorbaar waar de kinderen vandaan komen).
Het oog van de meester
Hoe meer je omgaat met mensen uit een andere streek, hoe lastiger het wordt om je in dialect of streektaal verstaanbaar te maken. Daarom is het te verwachten dat dialecten en streektalen buiten het gezin helemáál terrein verliezen. En dat blijkt ook uit de enquête: in winkels en op het werk of op school spreken we steeds minder dialecten streektaal. Die dalende trend zien we zowel in Vlaanderen als in Nederland. In winkels spreken we nog wat vaker streektaal dan op het werk of op school. Misschien komt dat doordat er nog wel dorpswinkels bestaan, terwijl we op school en op het werk steeds meer te maken krijgen met mensen die uit een andere streek komen. En op school houden de leraren ons in de gaten.
Vlotte omgangstaal rukt op
Spreken we dan nu allemaal netjes volgens de regels van het Standaardnederlands? Dat nu ook weer niet: er ontstaat steeds meer een vlotte omgangstaal, waarin je rustig 'Morgen!' of 'Hoi!' kunt zeggen in plaats van 'goede morgen'. In die taalvariëteit nemen we het niet zo nauw met de regels, maar mensen horen er niet meteen aan uit welke streek we komen.
