Waarom lezen we?

Waar is lezen goed voor? Weten we dat? Het is aannemelijk dat je van lezen meer woorden leert, maar word je er toleranter van zoals sommigen zeggen? Bindt lezen mensen? Zijn lezers betere mensen? Dat is niet makkelijk om na te gaan. Want word je wijs van lezen, of lees je omdat je toch al graag wijs wilt worden?

Er zijn ook heel intolerante, egocentrische lezers. En lezen bindt dan misschien wel, maar het kan ook mensen uitsluiten. Bijvoorbeeld als ouders of anderen de boeken die jij mooi vindt, ‘afkeuren’. Het is dus allemaal niet zo simpel. Het Taalpeilonderzoek van de Nederlandse Taalunie werpt licht op een aantal van deze vragen.

Word je van lezen een beter mens?

25 jaar geleden reisde de Amerikaanse taalprofessor Shirley Brice Heath(1) vaak met het openbaar vervoer. Altijd als ze iemand literatuur zag lezen, vroeg ze: waarom leest u? Wat bleek? De meeste mensen vonden lezen een manier om over zichzelf na te denken. Ze waren ervan overtuigd dat ze van lezen een beter mens werden. Of dat echt zo is, is nooit bewezen.

Wat zegt het Taalpeilonderzoek?

Er zijn in het Nederlandse taalgebied nu niet meer zo heel veel mensen die vinden dat je van lezen een beter mens wordt. Van de mensen in onze steekproef vindt 21% dat. Dat is dus een stuk minder dan 25 jaar geleden in Amerika.

Uit ons onderzoek blijkt wel dat lezen heel wat met ons doet. Lezen bevordert de taalvaardigheid, vindt 85%. En 68% vindt dat het goed is voor de intelligentie. Bovendien vinden veel mensen dat boeken ons betrokken houden bij de samenleving en ons kritischer maken.

Waar is lezen gezond voor? Wat vinden de mensen in het Nederlandse taalgebied. Lezen maakt je...

Grafiek: Waar is lezen gezond voor? Wat vinden de mensen in het Nederlandse taalgebied. Lezen maakt je...

1. Bone, P., ‘If reading declines, so do we all’ in: The Age, 17 december 2004.
Franzen, J., ‘Why bother?’ in: Harper’s Magazine, 1996.