taalunieversum

Het Comité van Ministers heeft de Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie de opdracht gegeven om in samenwerking met Stichting Lezen en de bevoegde Vlaamse instantie(s) een meerjarenplan leesbevordering te ontwikkelen in het kader van de meerjarenplanning van de Taalunie voor 2003-2007.
De Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren adviseert dat met de hiernavolgende aanbevelingen rekening wordt gehouden bij de ontwikkeling en uitwerking van het meerjarenplan en adviseert het Comité om de nodige middelen ter beschikking te stellen om uitvoering te geven aan het beleid met ingang van 2003.

Het Comité van Ministers zou er op moeten toezien dat beleidsvoerende instellingen nieuwe beleidsterreinen en nieuwe initiatieven van meet af aan gezamenlijk ontwikkelen voor het hele taalgebied. In eerste instantie zou gezamenlijk beleid moeten worden ontwikkeld op die terreinen waar Nederland en Vlaanderen bezig zijn met de ontwikkeling van nieuw beleid, nl. voor kinderen in de voor- en vroegschoolse leeftijd, voor (allochtone) jongeren en beleid ter bevordering van leesplezier in het onderwijs.

Voor- en vroegschoolse leeftijd
Een plan van aanpak voor leesbevordering voor kinderen in de voor- en vroegschoolse leeftijd met de volgende elementen:

• De ontwikkeling van een module/aanpak voor voorlezen in kinderopvang en peuterspeelzalen.
• De ontwikkeling van een doelgroepenstrategie voor kinderen in de voorschoolse leeftijd.
• De ontwikkeling van een doelgroepenstrategie voor allochtone ouders.
• Een implementatiestrategie voor het lokale beleid (kinderopvang, peuterspeelzalen, kleuteronderwijs).
• Lees(bevorderings)methoden voor kinderen met leesproblemen.

Jongeren

• De organisatie van een bijeenkomst met deskundigen op het terrein van leesbevordering voor jongeren resulterend in een doelgroepenstrategie en plan van aanpak voor (allochtone) jongeren en jongeren in het beroepsonderwijs. De activiteiten moeten gericht zijn op de verbetering van het imago van het lezen en op interactie over boeken door jongeren op een manier die aansluit bij de manier waarop jongeren lezen.

Bevordering van leesplezier binnen het onderwijs

• De ontwikkeling van projecten of modules die gericht zijn op het ontwikkelen van de eigen literaire smaak van studenten aan de pabo en lerarenopleiding.
• De ontwikkeling van projecten die gericht zijn op gestuurde leesbevordering binnen de onderwijscontext.

2. Aanbevelingen beleidsvoorbereidend onderzoek en evaluatieonderzoek

• In kaart brengen van Vlaamse onderzoekers/Vlaams onderzoek op het gebied van leesbevordering om het netwerk van leesonderzoek te vergroten. Uitbreiding van de Caleidoscoop leesonderzoek met dit onderzoek.
• Een onderzoeksprogramma voor beleidsvoorbereidend onderzoek. Dit programma wordt van meet af aan in gezamenlijkheid voor het hele taalgebied ontwikkeld. Binnen het onderzoeksprogramma zou het onderzoek naar de nieuw te ontwikkelen beleidsterreinen en naar de evaluatie van bestaande leesbevorderingsinstrumenten prioriteit moeten hebben.
• Het opzetten van een databank met Nederlandse en Vlaamse onderzoekers en aanspreekpunten in het andere deel van het taalgebied.

3. Aanbevelingen gezamenlijke projecten

• Het Comité van Ministers zou erop moeten toezien dat de afzonderlijke leden van het Comité en gesubsidieerde leesbevorderingsinstanties bij het ontwikkelen van nieuwe grootschalige sensibiliseringsprojecten steeds nagaan of deze in gezamenlijkheid opgezet kunnen worden.
• Nieuwe gezamenlijke projecten en nieuwe initiatieven binnen bestaande projecten zouden in aanmerking moeten komen voor een startsubsidie voor maximaal drie jaar.
• Het ontwikkelen van een nieuw project voor adolescenten, met name degenen die weinig literatuuronderwijs krijgen. Aandacht voor het imago van het lezen bij deze doelgroep met gebruikmaking van de nieuwe media.
• Voortzetting van bestaande gezamenlijke projecten zoals de projecten die de Jonge Gouden Uil opvolgen en de Gedichtendag.
• Een oriënterend gesprek met de verantwoordelijken in het boekenvak over de mogelijkheid om de (kinder)boekenweken grensoverschrijdend te maken en in de toekomst tot afstemming te komen.
• Het onderzoeken van de mogelijkheden voor een gezamenlijke Dag van de Literatuur in overleg met de betrokken partijen.

4. Aanbevelingen documentatie en informatie

• De ontwikkeling van (elektronische) informatievoorzieningen over deskundigen op het gebied van leesbevordering, good-practice voorbeelden en projectmodellen, infrastructuur (onderwijs, bibliotheekwerk, kinderopvang etc.) en leesbevorderinginstellingen. Het bibliotheek- en documentatieplatform Sabido moet worden geraadpleegd over de uitvoering.
• De organisatie van Nederlands-Vlaamse bijeenkomsten rond leesbevorderingsthema's en lees- en literatuurmethodes.

5. Overlegstructuur
Voor het signaleren van nieuwe beleidsterreinen en initiatieven en voor het ontwikkelen van plannen van aanpak zou een bescheiden overlegstructuur moeten worden ingericht.