Workshop: Tweetalig onderwijs in kleuterscholen
De doelen, (praktische) ervaring en interesses van de deelnemers waren buitengewoon divers. Er was te weinig kennis over de stand van zaken in de verschillende regio's. Vanwege de tijdsdruk was weinig meer mogelijk dan het stellen van zeer algemene vragen.
Wat is het doel voor de school?
Het kleuteronderwijs heeft andere doelen dan het basisonderwijs. De kinderen zijn nog maar net bezig letters te leren, lees- en schrijfvaardigheid zijn nog helemaal niet aan de orde. Vaak ligt de meerwaarde op het gebied van vermindering (of niet laten ontstaan) van vooroordelen en het vermijden van gevoelens over 'vreemde' taal. Een ander aandachtspunt is het spelenderwijs kennismaken met taal en cultuur en het ondersteunen van een taalgevoel (language awareness).
Wat is de status van de taal?
Buurtaal: Nederlands/Duits/Frans. 'Internationale' taal (Engels, Frans). Voor de kinderen is er een verschil of de taal ervaarbaar is (buiten de klas) of niet.
Waar liggen de behoeften van de leerlingen? En wie definiëren die behoeften?
De 'taal van de klas/school' is eigenlijk ook al een vreemde taal voor de kleuters. De kinderen willen spelen met (anderstalige) vriendjes. Dat die een andere taal spreken komt pas op de tweede plaats. Het gevaar bestaat dat de school/ouders externe behoeften (voor de toekomst van de kinderen) opleggen die niet de taalbehoeften zijn van de kinderen. Anderzijds stimuleert de talige omgeving pas de ontwikkeling van het kind en ontstaan er dan pas behoeften. In een tweetalige situatie (door de aanwezigheid van moedertaalsprekende volwassenen of kinderen) ontstaan interne behoeften omdat er de drang is met elkaar te communiceren, te spelen en elkaar te begrijpen.
Wat te doen met 'zwakke' kinderen?
Tweetaligheid is niet elitair. Stimulans vanuit de school is echter van groot belang. Tweetalige immersie biedt een oplossing. De keuze wordt aan de kinderen overgelaten, maar er is wel de mogelijkheid om ze te integreren tijdens diverse klassikale activiteiten.
Wat gebeurt er na het kleuteronderwijs?
Is er een logisch vervolg? Is het niveau van het vervolgonderwijs aangepast aan de kinderen? In Duitsland is vreemdetalenonderwijs niet gegarandeerd vanaf het eerste leerjaar. In Frankrijk bestaat het gevaar dat leerlingen opnieuw moeten beginnen op beginnerniveau.
De deelnemers aan de workshop formuleerde de volgende vraag aan de Nederlandse Taalunie:
Kan de Taalunie de verschillende doelen in kaart brengen voor tweetalige programma's op kleuterniveau in de diverse regio's?
©
Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
