Ludo Permentier
Preventiebeleid
In de snikhete zomer van 2006 was er in de Antwerpse gemeente Aartselaar een preventieadviseur die verbood dat de arbeiders in zijn bedrijf, waar het erg warm was, grenadine toevoegden aan hun drinkwater. Wat die adviseur precies probeerde te verhinderen, is mij niet duidelijk uit het krantenbericht, maar het effect van zijn verbod was verfrissend: het personeel liep prompt naar buiten en er kwamen onderhandelingen aan te pas en toegevingen van de directie - met gratis frisdrank! - voor het weer aan het werk wilde gaan.
Het woord preventie wordt tegenwoordig voor van alles en nog wat gebruikt. Tik het in bij Google en je komt in de wonderlijkste werelden terecht: bij diensten voor volksgezondheid, bij drugsbestrijders, bij praatgroepen over gokverslaving en wiegendood, bij fabrikanten van hangsloten, bureaustoelen, zalfjes tegen acne en blusapparaten. Leer uw kleuter preventie schrijven. Het is een van de weinige woorden op internet die niet rechtstreeks naar pornosites leiden.
Preventie, zo leert ons Van Dale, is een duur woord voor 'voorkomen'. Samenstellingen zoals ongevallenpreventie en aidspreventie liggen dus voor de hand. Toch duikt preventie ook op in combinatie met woorden die niet aangeven wat je wilt ontlopen. Er wordt bijvoorbeeld nogal veel aan buurtpreventie gedaan, iets waar alleen een kluizenaar wat voor zou voelen. In Nederland bestaat een Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid (WCPV). De bedenker van die naam wilde blijkbaar niet dat de bevolking gezond werd.
Veel Vlaamse steden en gemeenten hebben een schepen van preventie of op z'n minst een preventieambtenaar. Maar als je zoekt wat die zijn/haar taak is, dan krijg je bijvoorbeeld in Etterbeek dit antwoord: "De preventieambtenaar heeft als taak het plaatselijk preventiebeleid op te starten en te ontwikkelen. Ze verzekert de coördinatie van de preventieve acties genomen op het plaatselijk niveau." Zoiets kan alleen uit de pen komen van iemand die zelf nog op zoek is naar een zinvolle lotsbestemming in dit leven.
De betekenis van preventie schommelt ook op golven van de tijdgeest. In een elektronisch krantenarchief heb ik het woord preventiebeleid in 1988 slechts één keer aangetroffen, en toen ging het over aidspreventie. Het jaar daarna duikt het woord driemaal op, en toen ging het eenmaal over aids, tweemaal over arbeidsongevallen. Sinds 2000 wordt het woord in Vlaanderen alleen zo'n tweehonderd keer per jaar gebruikt. Een ruwe schatting: een kwart gaat over het drugsbeleid, een ander kwart over criminaliteitsbestrijding en een derde kwart over veiligheid in het algemeen. De rest is verdeeld over vervuiling, arbeidsongevallen, stress op het werk, faillissementen, armoede en aids. Een mooi overzicht van alles waar we bang van zijn.
Voorkomen dat arbeiders die bijna stikken van de hitte een beetje smaak vinden in hun drinkwater, is voorlopig nog een randfenomeen.
Ludo Permentier is verbonden aan de UGent en aan de Nederlandse Taalunie en schrijft een wekelijkse column voor De Standaard.
Reacties
Reageer:
N.B. Uw reactie kan niet langer zijn dan 2000 tekens.
Wegwijzer – Colofon – Contact – Vrijwaring – Opmerkingen en reacties
