Inleiding

Blijkens artikel 4, lid c van het Taalunieverdrag hebben de                       5

Hoge Verdragsluitende Partijen besloten tot 'het gemeenschappelijk bepalen van een gelijke terminologie ten behoeve van wetgeving en officiële publikaties'. In verband daarmee drukken ze het voornemen uit 'de instelling van databanken op het gebied van de terminologie en het opstellen van woordenlijsten (te) bevorderen' (art. 5, lid e).

De twee in art. 4c genoemde terreinen zijn principieel van elkaar te onderscheiden.

Het eerste omvat wat men globaal zou kunnen aanduiden als juridische en ambtelijke terminologie. Het streven naar een gelijke terminologie is hier in belangrijke mate aan beperkingen onderhevig omdat de wetgeving vaak grote verschillen vertoont tussen Nederland en België en er zich in de loop der tijden vaak heel andere instellingen ontwikkeld hebben in de beide landen. De in Nederland geldende vakterminologie dekt dan ook vaak een andere inhoud dan de Belgische. Juridische termen, maar ook allerlei benamingen van instellingen, functies, titels, etc. zijn wettelijk vastgelegd. Zo is een licentiaat (lic.) geen doctorandus (drs.) en een schepen geen wethouder, ook al komen de beide academische graden resp. de beide functies misschien nagenoeg overeen. Slechts sporadisch kan een bepaalde benaming zonder bezwaar door een andere vervangen worden. Sinds het aantreden van de laatste Belgische regering wordt bijvoorbeeld de term Ministerie van Onderwijs gebruikt i.p.v. Ministerie van Nationale Opvoeding (vroeger: Ministerie van Openbaar Onderwijs).

Er wordt dan ook vaak op gewezen dat volledige eenheid van terminologie niet mogelijk (en niet gewenst) is (vgl. Thys 1956:28; Lijst van Benamingen 1961: 3; Sociaalrechtelijk Woordenboek 1977:15; Vanhooff 1980:162).

Men kan het probleem ook omgekeerd bekijken. Eenmaking van terminologie wordt dan een 'point rare et délicat [...]; délicat, parce que dans la législation la terminologie se rapporte souvent a des institutions et des coutumes qui ne sont pas du tout identiques dans les deux pays, une modification de la terminologie pouvant introduire un changement des institutions elles-mêmes' (Willemyns 1984:89-90).

Het tweede terrein betreft de terminologie in officiële publikaties. Dit terrein kan heel ruim geïnterpreteerd worden. In principe kunnen we hier te maken hebben met de terminologie uit alle denkbare vakgebieden in wetenschap en techniek.