Buitenlanders komen — althans geografisch, zal men zeggen — uit het buitenland. Wanneer men systematische uitspraken wil doen over hun kennis van het Nederlands en de toetsing en certificering ervan, lijkt het dus voor de hand te liggen als uitgangspunt te nemen de kennis van het Nederlands zoals buitenlanders die zich eigen maken in het buitenland. Die kennis van het Nederlands is het resultaat van vreemde taalverwerving. Ook een Franstalige Waal die — zonder onder Nederlandstalige Vlamingen te verkeren — in Wallonië Nederlands leert, leert Nederlands dus als een vreemde taal.

2.1.   Vreemde taalverwerving versus tweede taalverwerving

Het onderscheid tussen vreemde taalverwerving en tweede taalverwervin: heeft verstrekkende consequenties. Vreemde taalverwerving kan worden omschreven als het leren van een doeltaal in het land van herkomst van de taalleerder. Tweede taalverwerving wordt dan omschreven als het leren van een doeltaal in een land waar die taal voertaal is, door een taalleerder met een andere moedertaal. Wanneer in het vervolg ove tweede taalverwerving wordt gesproken, wordt in beginsel geen uitspraa gedaan over het uiteindelijk bereikte niveau van taalbeheersing. Zoiets als 'near native' beheersing van het Nederlands of tweetaligheid zullen in het algemeen niet worden bedoeld.

2.2.   Vreemde taalverwerving door Nederlanders

De merkwaardige eigenschappen van vreemde taalverwerving zijn iedere Nederlander, die middelbaar onderwijs heeft genoten, bekend. Men der ke daartoe bij voorbeeld aan hoe in Nederland doorgaans Frans wordt geleerd. Er is daarbij nauwelijks sprake van enig direct contact met At doeltaal, zodat vrijwel niet tot werkelijke communicatieve oefening wordt gekomen. Het onderwijs vindt over een lange periode zeer extensief plaats, veelal op de achtergrond gedrongen door allerlei andere, meestal belangrijker geachte activiteiten. De motivatie om de vreemde taal te leren is vaak gering. Het effect blijkt in veel gevallen eveneens

7