wuiucn uc uuui uuuij ca. vcrmeiue evaluatiecriteria ^zie paragraaf 3.2) in aanmerking genomen.

De verschillende wijzigingsvoorstellen worden als onafhankelijk van elkaar gepresenteerd. In de praktijk vertonen ze echter wel samenhang. Zo is bijv. de opheffing van de regel der gelijkvormigheid niet los te denken van een ver gaande vernederlandsing van de bastaardwoorden (de Spelling-85 bevat dan ook beide componenten). Als we woort en hep gaan schrijven, doen we dat om de overeenstemming tussen uitspraak en spelling zo groot mogelijk te maken. Maar dan zullen we ook wel cadeau in kado, centralistisch in sentralisties en misschien zelfs chantage in sjantaazje moeten veranderen. Op de problematiek van deze samenhang kan hier niet verder worden ingegaan.

Wel is getracht een indicatie te geven over het kwantitatieve aspect van de mogelijke wijzigingen: hoeveel woorden of letters worden er in een tekst anders gespeld bij invoering van een bepaalde spellingwijziging? Hiertoe zijn vier teksten van elk 39 a 40 getypte regels, afkomstig uit de beide delen van het Nederlandse taalgebied en behorend tot verschillende stijlsoorten (dagblad, opinieblad, roman, naslagwerk), omgespeld in overeenstemming met de hieronder gedane wijzigingsvoorstellen. Voor iedere wijziging is daarna berekend hoeveel foneemtekens (bijv. c, ch, d, dt, i, ei) er gemiddeld per regel veranderd waren: in elke tekst afzonderlijk (het totaal aantal gewijzigde tekens gedeeld door 40) en in de vier teksten gezamenlijk (het totaal gedeeld door 160). In het vervolg van deze paragraaf is bij elk wijzigingsvoorstel alleen het gemiddelde aantal veranderingen per regel in de vier teksten gezamenlijk vermeld. In Bijlage 1 zijn de teksten, de omspellingen en het volledige cijfermateriaal te vinden. Het zal geen betoog behoeven dat de wetenschappelijke waarde van deze kleine kwantitatieve proef maar betrekkelijk is.

4.1 Opheffing van het verschil ei/ij en au/ou

Deze wijziging, die spellingen als herijken, sijn, zijs resp. grouw, klauteren, sous oplevert (dat bij opheffing van het verschil ij resp. ou als eenheidsspelling gekozen zou moeten worden, is overtuigend aangetoond in pw-2, p. 20-28), zal ongetwijfeld de leerbaarheid bevorderen. De leermoeilijkheden bij de ei/ij- en aw/ott-spelling kunnen geacht worden vooral daarom zo groot te zijn, omdat hier geen sprake is van een regel. Voor de moderne taalgebruiker die de etymologie van de woorden niet kent, is de spelling van ei/ij en au/ou immers louter willekeurig,