Spelling en spellingregeling, inhoudelijke aspecten
J. de Rooij
1985
72 pagina's
woordenboeken - zoals de ontwikkeling van de Nederlandse
grammatica bijv. in de Algemene Nederlandse Spraakkunst ( ans)
zal moeten worden beschreven. 7
Het spreekt vanzelf dat het aanbeveling verdient een stap als hier geformuleerd niet te nemen zonder voorafgaand onderzoek van de op dit gebied bestaande meningen en behoeften in de samenleving. In het vervolg van deze notitie zal ervan worden uitgegaan dat niet voor deze optie wordt gekozen, maar dat de overheid haar sinds lang als traditioneel geldende regulerende taak op spellinggebied wil handhaven en dat het op de weg van de Taalunie ligt deze taak op zich te nemen. In paragraaf 2 zullen daarom de belangrijkste voorstellen tot wijziging van de geldende spelling (die van de Woordenlijst-1954), al dan niet door een officiële commissie gedaan, in het kort geïnventariseerd worden; in paragraaf 3 wordt nagegaan wat er in de recente (wetenschappelijke) literatuur over het spellingvraagstuk te vinden is; in paragraaf 4 worden, in aansluiting bij de twee voorgaande paragrafen, enkele initiatieven aangegeven die de Taalunie op het gebied van de spelling zou kunnen nemen.
2 Gedane voorstellen tot spellingwijziging
De in 1954 verschenen Woordenlijst van de Nederlandse taal (hierna: Wdl.) bracht op het gebied van de spelling vooral iets nieuws met betrekking tot de bastaardwoorden en in mindere mate de tussenklanken in samenstellingen en het gebruik van hoofdletters. (Op de grammaticale elementen in de Wdl., bijv. het zeer belangrijke probleem van de voornaamwoordelijke aanduiding, wordt hier niet ingegaan; dit wordt behandeld in de notities Spelling en spellingregeling. Wettelijke en bestuurlijke aspecten, (J. de Rooij en W. Haeseryn) en Grammatica, (W. Haese-ryn enj.de Rooij.)) Wat de bastaardwoorden betreft, werd voor een aantal categorieën van woorden de mogelijkheid geopend de traditionele spelling van De Vries en Te Winkel te vervangen door een vernederlandste schrijfwijze (bijv. met i.p.v.ph, k i.p.v. c, ks i.p.v. x, r i.p.v. rh, H.p.v. th). Alleen in het geval van de ph en de rh is de vernederlandste spelling voor de hele categorie voorgeschreven: philosophie werd filosofie, rheuma werd reuma, enz. Voor het overige bestaan er vier mogelijkheden: de traditionele vorm is de enig toegelaten spelling (bijv. cachot), alleen de vernederlandste vorm wordt erkend (bijv. komplot), of er bestaat een keuzemogelijkheid met voorkeur